Column Egbert Ribberink: Geven maakt rijk

Laatst was ik op een lezing van Rien van Gendt. Hij is ‘filantropie-adviseur.’ Dat wil zeggen dat hij de rijken van Nederland adviseert over het geven aan goede doelen.

Een van zijn opvallende uitspraken ging over de manier waarop de overheid kijkt naar de goede-doelen sector. Die heeft het onderwerp goede doelen namelijk ondergebracht bij het ministerie van Veiligheid en Justitie! Het gaat hier dan ook voornamelijk om fraude opsporing. Dat kwam recent in het nieuws toen de NOS publiceerde dat veel rijke Nederlands een eigen ANBI-stichting hebben. De giften aan de stichting trekken ze af van inkomsten, waardoor ze geen belasting meer hoeven te betalen. Dat klinkt inderdaad dubieus, maar hoeft dat niet te zijn, zo betoogde Rien van Gendt. De ANBI-stichting heeft namelijk het algemeen nut voor ogen (= definitie van ANBI) en besteed het geld dus aan een maatschappelijk belang. In die zin werkt het net zoals belasting. Het enige verschil zit erin dat de gever zelf kan bepalen hoeveel en aan welk maatschappelijk belang het geld gegeven wordt, in plaats van dat de overheid dat bepaalt.

In Nunspeet wordt er veel geld gegeven aan diverse goede doelen. Er zijn hier ook veel stichtingen die geld en goederen verzenden naar het buitenland. Dat is heel mooi om te zien. Laatst werd ook bekend dat het Hulpfonds in Nunspeet meer dan 150.000 euro uit te delen heeft, omdat er zoveel giften zijn binnengekomen. Wat een rijkdom. Gek genoeg blijkt het probleem dan ook niet te zijn dat er te weinig geld is, maar juist dat er veel schaamte is om te ontvangen. En ik ken ook voorbeelden van mensen die alleen maar willen ontvangen en niet werken en geen verantwoordelijkheid willen dragen. Dat is een vorm van morele armoede. En daar wil je natuurlijk niet mee geassocieerd worden. Maar, diezelfde morele armoede kan je terugzien bij de rijken die belasting ontduiken, niet om het via een ANBI uit te delen, maar om er zelf beter van te worden. Dit zijn volgens mij echter uitzonderingen. De meeste rijken die ik ken, geven vrijmoedig en worden daar moreel gezien ook rijker door, in mijn ogen. Net zo zie ik moreel rijke mensen die hard werken, gastvrij zijn en delen, maar toch financieel met armoede kampen. Ook dat kan.

Veel mensen denken dat je rijk moet zijn om te kunnen geven. Ik geloof meer in het principe dat je rijk wordt van het geven.
Geven van wat je ontvangen hebt. Ook als dat betekent dat je eerst hulp moet vragen en ontvangen.