Column Gerben Pluim: Sinterklaas

Ik weet het moment nog dat ik erachter kwam dat Sinterklaas niet echt was. Dat kwam omdat we destijds in Elspeet zo’n bedroevend slecht verklede Sinterklaas hadden dat het zelfs voor mij als kind duidelijk was dat dit nooit echt kon zijn. En toen Sinterklaas ook nog eens tegelijkertijd in Elspeet en Vierhouten was kwam er een einde aan mijn rotsvaste geloof in de Sint.

Jarenlang was mij verteld dat Sinterklaas naar Nederland kwam met een stoomboot vol cadeautjes. Waarom het ene kind veel meer cadeautjes kreeg dan het andere kind was best lastig uit te leggen. Het had iets te maken met de beoordeling die je van Sinterklaas kreeg voor je gedrag van het afgelopen jaar. Het hele jaar was Piet aan het spioneren. Deed je wel je best op school? Luisterde je wel goed naar je ouders? Alles werd beoordeeld. Overigens begreep ik pas veel later dat de hoeveelheid cadeautjes te maken had met het geld dat je ouders over hadden aan het eind van het jaar. 

Om kinderen en jongeren doorlopend te beoordelen hebben we Sinterklaas tegenwoordig niet meer nodig. Je krijgt overal een cijfer voor. Als je als kind of jongere netjes binnen de lijntjes kleurt dan wordt dat beloond. Je doet het beter op school als je goed in het systeem past en niet als lastig wordt gezien. Als je afwijkt van het gemiddelde dan wordt het moeilijker. Voor je het weet ben je een probleemgeval en moet je gerepareerd worden. 

Nu is de inzet van goede hulp soms echt nodig, maar het is niet normaal dat één op de zeven jongeren een vorm van jeugdzorg krijgt. Accepteren we nog dat kinderen en jongeren verschillend zijn? En dat zij niet vaak zelf het probleem zijn maar opgroeien in een omgeving die niet veilig of helpend is? Heeft een kind het recht om geen jeugdzorg te krijgen? Het systeem van Sinterklaas zit diep in onze samenleving. Kinderen die door onze schoorsteen van cijfers en prestaties passen worden overladen met cadeautjes, pepernoten en complimenten. Kinderen die dat niet kunnen, krijgen hooguit een mandarijn in hun schoen en een uitnodiging voor de psycholoog. 

Ook al geloven we niet meer in Sinterklaas, nog wel in zijn werkwijze. Dat moet en dat kan anders. Door te accepteren dat kinderen en jongeren zich niet allemaal op dezelfde manier ontwikkelen.