Politieke analyse: Verandering politiek Nunspeet?

De verkiezingen zijn voorbij. De uitslag was een verrassing. Heeft dit gevolgen voor de politiek in de gemeente Nunspeet? De SGP blijft aan kop, maar de PVV komt dicht bij. Heeft dit op termijn gevolgen? Een analyse.

Dick van der Veen

Op de landkaart van Nederland die daags na de verkiezingen in de kranten de politieke kleur van de gemeenten laat zien, heeft de gemeente Nunspeet altijd een afwijkende kleur ten opzichte van de buurgemeenten op de Veluwe en is dan ook altijd gelijk duidelijk herkenbaar. Te midden van het PVV-geweld blijft Nunspeet een bolwerk van de SGP. Dat was nu bij de Tweede Kamerverkiezingen ten opzichte van de PVV, maar dat was bij de verkiezingen voor Provinciale Staten dit voorjaar ook zo bij de grote winst van de BBB. In 2021 was de VVD de grootste partij na de SGP.

Bij verkiezingen voor de gemeenteraad gaat Gemeentebelang aan kop. Gemeentebelang is een gevestigde partij in Nunspeet die al heel lang bestaat. Maar hoe zou het nu zijn als Gemeentebelang er niet was en alleen landelijke partijen aan de gemeenteraadsverkiezingen zouden deelnemen?

Zonder Gemeentebelang

Met de uitslag van de Tweede Kamer is het niet zo moeilijk om dat te berekenen. De kiesdeler bepalen door het aantal geldige stemmen te delen door 21 raadszetels en dan per partij bepalen hoeveel zetels de partijen zouden krijgen. Wel even het systeem van de restzetels toepassen en we zien een samenstelling van de gemeenteraad zonder Gemeentebelang. Nog even voor de duidelijkheid: na de raadsverkiezingen van vorig jaar heeft Gemeentebelang 8 zetels, de SGP 7, de ChristenUnie 4, het CDA 1 en GroenLinks-PvdA ook 1. Gerekend naar het aantal stemmen dat in Nunspeet is uitgebracht, zou de SGP 5 zetels krijgen, evenals de PVV. De partij van Omzigt en de VVD krijgen dan ieder 3 zetels. De ChristenUnie behaalt er maar 2, het CDA 1 en de GroenLinks-PvdA blijft op 1. Voor de BBB is er 1 zetel.

Dat geeft dus een wat ander beeld van de gemeenteraad dan de huidige samenstelling. 

Dezelfde herberekening kon ook gemaakt worden na de verkiezingen voor Provinciale Staten, waarbij BBB de glorieuze winnaar was, maar in Nunspeet achter bleef bij de SGP. De opkomst bij de Statenverkiezing was veel lager (73,22 % tegen 85,24 % bij de Kamerverkiezingen) en dat heeft ook invloed op de uitslag. De SGP heeft een trouw kiezerspubliek en dat vertaalt zich in de uitslag. Zonder Gemeentebelang zou na de Statenverkiezingen de SGP 8 zetels hebben gekregen, tegen 7 voor de BBB, 4 voor de CU, 1 voor het CDA en 1 voor de VVD. De PvdA en GroenLinks trokken bij de Statenverkiezingen nog gescheiden op en behaalden geen zetels.

Toekomst

Hoe het verder zal gaan hangt af van het feit of PVV, NSC en BBB lokale afdelingen gaan oprichten. Als dat gebeurt zou na de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 de raad er wel eens heel anders kunnen uitzien, ook als we Gemeentebelang dan weer gewoon meetellen.