Herdenkingen in de gemeente Nunspeet

Binnen de gemeente Nunspeet zijn op meerdere locaties herdenkingen gehouden in het kader van de dodenherdenking. Bij het monument bij Het Verscholen Dorp in Vierhouten verzamelden zich enkele honderden mensen ter nagedachtenis aan dit onderduikerskamp dat gedurende anderhalf jaar vooral een onderdakadres bood aan Joden maar ook aan verzetsmensen en piloten.

Wijnand Kooijmans

Voorzitter Dick van Hemmen van de Stichting Het Verscholen Dorp. Hij ging op de belangrijke rol die het kamp voor velen heeft vervuld. Herdenken en vieren gaan wat hem betreft samen. Het is goed terug te kijken maar het is ook zo dat men vooruit mag kijken. De waarde van de vrijheid is en vrede noemde hij belangrijk. Zeker omdat de oorlog dichterbij is dan men denkt. Hij wil dan ook niet leven vanuit het nationale thema van de dodenherdenking dit jaar ‘Leven met oorlog.’ “Zo’n leven wil ik niet, ik wil alles doen om een oorlog te voorkomen of te beëindigen wat binnen mijn mogelijkheden ligt. De werkelijkheid is echter anders.”

Hij vindt dat de verhalen van de onderduikers maar ook diegenen die betrokken waren bij het onderduikerskamp levend moeten worden gehouden. “Ook al weten we niet alles van die tijd en zullen we dat vermoedelijk ook niet te weten komen.”

Aansluitend werden kransen en bloemen gelegd door onder meer burgemeester Céline Blom namens het college van burgemeester en wethouders maar ook door nabestaanden van vluchtelingen die in het kamp hebben verbleven. Velen brachten ook een bezoekje aan de nagebouwde hutten.

Aansluitend werd een herdenking gehouden bij het monument aan de Tongerenseweg dat herinnert aan de omgekomen Joden die na de ontdekking van het kamp werden doodgeschoten. Ook hier veel belangstelling voor de herdenking die werd afgesloten met het leggen van kransen, bloemstukken en rozen.

In Hulshorst werd de herdenking gehouden bij het monument dat vijftien jaar geleden is geplaatst. Voorzitter Stefan Schuiling van de buurtvereniging Hulshorst wees erop dat het belangrijk is te herdenken wat is verloren maar dit ook te delen. Burgemeester Blom ging in op het feit dat jongeren van overzee huis en haard achterlieten om hier te komen strijden voor onze vrijheid. Maar ook wees ze op de grote offers die zijn gebracht tijdens de oorlog maar later ook tijdens vredesmissies. Ze gaf aan dat het belangrijk is de herinnering levend te huden, ook voor de nieuwe generatie. “Dat iedereen leert begrijpen was er destijds is gebeurd.” Zoals het belangrijk is de vrede in stand te houden gezien de impact van oorlog op ieder individueel maar ook op de samenleving. In de wetenschap dat de oorlog dichtbij is.

In Nunspeet startte de dodenherdenking bij het nieuwe monument aan de Laan. Hier werden kransen gelegd door onder meer het college van burgemeester en wethouders en de Oranjevereniging Nunspeet. Voorleeskampioen Sophie van Keulen las het door haar zelf geschreven gedicht ‘Twee minuten stilte’ voor. Aansluitend startte hier de stille tocht naar de algemene begraafplaats aan de Eperweg. Door burgemeester Blom werd aangegeven dat de stilte die op de avond van de vierde mei plotseling rond de kolk van acht uur neerdaalt de stilte is die de rest van het jaar zo vaak ontbreekt. De traditie om op dez avond van 4 mei bij elkaar te komen en om als samenleving stil te staan bij de slachtoffers van de oorlog, onderdrukking en geweld is, zo vindt Blom, zowel zinvol als noodzakelijk. Ook ging ze in op het bezoek dat ze heeft gebracht als Statenlid aan het vernietigingskamp Sobibor. Hier raakte ze vooral onder de indruk van de persoonlijke tragedies van de mensen die zijn achtergebleven.

In Elspeet werd de dodenherdenking weer gehouden nadat deze een jaar niet kon doorgaan wegens een gebrek aan vrijwilligers. Hier werd door wethouder Wichert Stoffer namens de gemeente Nunspeet een krans gelegd. Ook waren er herdenkingen bij de Paasheuvel in Vierhouten en het Lancaster monument in Hulshorst.