Logo nunspeethuisaanhuis.nl


Voor een groot deel van de Veluwe geldt een onttrekkingsverbod op oppervlaktewater. "Gelukkig mogen we hier nog wel gebruik maken van grondwater, dat mag in een groot deel van Nederland ook al niet meer." Foto: Waterschap Vallei en Veluwe
Voor een groot deel van de Veluwe geldt een onttrekkingsverbod op oppervlaktewater. "Gelukkig mogen we hier nog wel gebruik maken van grondwater, dat mag in een groot deel van Nederland ook al niet meer." Foto: Waterschap Vallei en Veluwe (Foto: )

We kunnen de droogte nog aan

door Rik Kapitein

Waterschap Vallei en Veluwe en drinkwaterbedrijf Vitens draaien op volle toeren

Een langdurige hittegolf: hoge temperaturen en extreem weinig regenval. De afgelopen weken werd het ene na het andere weerrecord verbroken. Voorlopig lijkt de droogte nog niet voorbij. "Maar we kunnen het nog aan."

Nunspeet - Drinkwaterbedrijf Vitens merkt dat het warm is. "We zien dat er zo'n 130 tot 140 procent meer drinkwater wordt gebruikt dan normaal", vertelt Bram Inklaar namens het bedrijf. "Normaal gesproken maken wij ongeveer een miljard liter drinkwater per dag, nu is dat 1,3 tot 1,4 miljard." De enorme watervraag zorgt er voor dat Vitens al een paar weken op volle toeren draait. "We zitten nu echt aan onze maximale capaciteit. Dat is niet erg, want dit kunnen we aan." Maar meer water dan op dit moment moet er niet verbruikt gaan worden. "Als mensen massaal nog kinderbadjes gaan vullen of tuinen besproeien, of als boeren hun land gaan besproeien, komen we in de problemen. Dan wordt de druk verlaagd." Dat heeft er volgens Inklaar niet te maken met de hoeveelheid water. "Water is er wel genoeg, maar de buizen waar het doorheen moet raakt dan overbezet. De druk verlagen is dan de enige oplossing." Hij vergelijkt het met een zesbaans snelweg. "Daar is normaal gesproken genoeg ruimte, maar als heel Nederland in de auto stapt en over die snelweg gaat rijden, ontstaat er file. Wij willen voorkomen dat het water in onze buizen stil komt te staan, dus verlagen we de druk. Zo voorkomen we file."

Hoewel Vitens de enorme vraag dus aankan, is de situatie niet ideaal, weet ook Inklaar. "Alles draait nu maximaal, dus we hebben geen uitwijkmogelijkheden meer", legt Inklaar uit. "Er moet nu niets geks gebeuren. Een onverwachtse breuk in een van onze grotere leidingen zou nu veel moeilijker op te vangen zijn." Hij geeft toe dat het bedrijf daar niet blij mee is. "Wij moeten continu, 24/7 ons product leveren. Daarom mijden we altijd zoveel mogelijk de risico's. Nu kunnen we echter niet anders." Hij legt uit dat het bedrijf in theorie zich wel kan voorbereiden op periodes als deze. "Maar dan moeten onze pompen twee keer zo groot worden, en de leidingen twee keer zo dik. Dan stijgen de kosten van de infrastructuur zo hard, dat het water ook veel duurder wordt, het hele jaar door. Onze opdracht is juist om drinkwater goed en goedkoop beschikbaar te stellen. En zoals ik al zei: we redden het nu ook nog, zonder gekke dingen."

Onttrekkingsverbod

Ook Waterschap Vallei en Veluwe is druk met de droogte. "De Veluwe is een vrij hoog gebied", vertelt woordvoerder Bernoe Meier. "We hebben hier veel zandgronden, dus een behoorlijk droge ondergrond. Daardoor valt een aantal beken al droog." Het Waterschap probeert daarom het waterpeil zo veel mogelijk op orde te houden. "Waar dat kan, laten we water in van bijvoorbeeld de IJssel. En we hebben een onttrekkingsverbod ingesteld, op oppervlaktewater. Dat betekent dat niemand water uit sloten en beken mag gebruiken, als die beken niet zijn aangesloten op de grote rivieren." Ze begrijpt dat het verbod vervelend kan zijn voor veel mensen. "Maar dit is echt nodig om het water op peil te houden."

Want de droogvallende beken zorgen voor meer problemen. "We hebben afgelopen weken een aantal beschermde vissoorten moeten verplaatsen", vertelt Meier. "De beek waar die in zwommen, dreigde droog te vallen. Dus zijn we ze gaan vissen en hebben we ze elders uitgezet." De Elrits, Beekprik en Rivierdonderpad werden weer losgelaten in de Grift. "Als het weer gaat regenen, en de beken stromen weer vol, kunnen ze zich weer verspreiden over het gebied. Deze bijzondere soorten komen maar op een paar plaatsen voor, dus het was echt nodig om ze te redden."

Twee minuten douchen

Voor het drinkwater in de regio zijn de lage waterstanden nog geen bedreiging. "Voor ons is de warmte een groter probleem dan de droogte. Wij zijn niet afhankelijk van rivierwater of oppervlaktewater, zoals sommige andere bedrijven in Nederland", vertelt Inklaar. "Vitens maakt gebruik van grondwater, we halen ons water tot tweehonderd meter diep uit de grond. Daar is de watervoorraad minder beperkt; er zit nog genoeg water in de grond." Toch roept het drinkwaterbedrijf mensen op hun waterverbruik beter te verspreiden. "Vooralsnog zijn we niet in de problemen, want dit kunnen we wel aan", zegt inklaar. "Maar op de piekmomenten gaat er erg veel water door de leidingen." 's Ochtends tussen zes en negen uur en 's avonds tussen zes uur en half tien ziet Vitens pieken. "Dat is vrij logisch, want dat is voor en na werktijd, als mensen douchen en toiletteren. De douche is iets minder dan de helft van ons dagelijks verbruik." Vitens hoopt dan ook dat gebruikers hun watergebruik zoveel mogelijk buiten die pieken houdt. "En douche niet een kwartier, maar houdt het op twee minuten. Als we allemaal verstandig doen, komt het wel goed", zegt Inklaar. Hij voegt daar direct aan toe dat hij ziet dat mensen gehoor geven aan die oproep. "Iedereen begrijpt dat we momenteel op de grens zitten."

Hopen op neerslag

Handhavers van Waterschap Vallei en Veluwe rijden momenteel door de regio om te controleren of iedereen zich aan het onttrekkingsverbod houdt. "We moeten niet nog meer schade toebrengen aan de natuur dan er al is", zegt Meier. "Maar gelukkig mag er in onze regio nog wel met grondwater beregend worden, dat mag in grote delen van het land ook al niet meer. Veel agrariërs kunnen dus nog gebruik maken van grondwater." Toch hoopt ze, net als Bram Inklaar, op neerslag. "Het neerslagtekort van 1976 hebben we al geëvenaard, overal zakt het waterpeil. Wij kunnen wel maatregelen nemen, maar uiteindelijk is er regen nodig om de rivieren weer te vullen."

Reageer als eerste
Meer berichten


Shopbox