Achter de schermen bij de verkiezingen: De onmisbare rol van stembureauvrijwilligers

17 maart 2026 om 06:00 Achtergrond

Het is bijna woensdag 18 maart. De dag dat iedere stemgerechtigde burger weer zijn stem kan uitbrengen. Vorig jaar was dat voor de verkiezingen voor de Tweede Kamer, nu voor de eigen gemeenteraad. Iedereen die mag stemmen gaat naar één van de zeventien stembureaus in Nunspeet, Elspeet, Hulshorst of Vierhouten. Eén stembureau is bijzonder. Dat is op het station in Nunspeet op het perron. Wat komt er allemaal kijken bij het uitbrengen van een stem? Een gesprek met een voorzitter van een stembureau, Arjan den Boer.

Dick Baas

Arjan den Boer is de voorzitter van het stembureau op het station. De andere stembureaus zijn open van 7.30 uur tot 21.00 uur. Maar het stembureau op het station is al open om 5.30 uur en sluit om 20.00 uur. Er wordt gebruikgemaakt van de Kunsthalte, de expositieruimte van de KunstKring op het station. Het stembureau is bedoeld voor mensen die vroeg met de trein naar hun werk of andere activiteiten gaan en nog snel even willen stemmen. Iedereen kan stemmen in de eigen buurt, maar wie dat wil kan ook op het station stemmen en dan de expositie bekijken. 

In de Kunsthalte kan vanaf 5.30 uur gestemd worden - Elly Binkhorst

Het wordt vroeg op voor de 69-jarige Arjan den Boer. Om 5.15 uur aanwezig zijn om de eerste kiezers om 5.30 uur te kunnen ontvangen. Die tijd geldt niet alleen voor hem, maar ook voor zijn twee mede-stembureauleden. Wát zijn de rollen van die stembureauleden?

Den Boer vertelt: “Er zitten drie leden in het stembureau die alle drie een functie hebben. De voorzitter ontvangt de kiezer, neemt de stempas in ontvangst en kijkt of de stempas en de legitimatie overeenkomen. Het tweede lid controleert of de stempas nog wel geldig is. Dat gebeurt aan de hand van het Register Ongeldige Stempassen. Er kunnen allerlei redenen zijn waarom een stempas ongeldig is. Is dat allemaal in orde, dan reikt het derde lid het stembiljet uit. Dat kunnen ook meerdere biljetten zijn, als de kiezer nog één of meer geldige machtigingen heeft. Het derde lid houdt ook het aantal uitgereikte biljetten bij en kijkt of alles bij de stembus wel goed gaat.”

Een opmerking als ‘je kent me toch’ telt echt niet bij vergeten identificatie

Er gebeurt natuurlijk altijd wel wat. Paspoort vergeten komt het meest voor. En dan geldt een opmerking als ‘je kent me toch’ echt niet. Terug naar huis. Bij de Tweede Kamerverkiezingen constateerde Den Boer dat stemmers soms moeite hadden om de extreem grote stembiljetten op te vouwen en in de bus te krijgen.

De drie leden van het stembureau hoeven niet de gehele aanwezig te zijn. Twee ploegen wisselen elkaar af. Een aardig detail is dat het Team Verkiezingen van de gemeente liet weten dat er dit jaar iets meer vrouwen dan mannen op de stembureaus zitten. 

Den Boer heeft een meevaller. Het stembureau op het station sluit om 20.00 uur. Dan gaan de stemmen naar het gemeentehuis. Tellen hoeft niet.

Vrijwilligerswerk

Het is de zesde keer dat Arjan den Boer in een stembureau zit. Het hoort bij vrijwilligerswerk. Hij was uitkeringsdeskundige bij het UWV van 1980 tot 2019. Andere vrijwilligerstaken doet hij bij het Bezoekerscentrum Nunspeet en bij de Driestwegkerk als medewerker camera, beamer en de livestream.