Gezondheid van het bos in gevaar door snelle afname paddenstoelen

23 maart 2026 om 06:00 Natuur en milieu

De gezondheid van de bossen in Nederland (en daarmee dus ook in Nunspeet, Elburg en Oldebroek) staat onder druk. Uit nieuwe cijfers van het CBS blijkt dat de verspreiding van bospaddenstoelen sinds 2010 fors afneemt.

Vooral de zogenaamde ‘samenwerkers’, zoals de bekende vliegenzwam en de hanenkam, gaan hard achteruit. Deze soorten zijn cruciaal omdat ze voedingsstoffen en water uitwisselen met de wortels van bomen.

Tussen 1994 en 2010 namen deze belangrijke schimmels nog met 80 procent toe. Inmiddels is een groot deel van die winst verdampt, al ligt het niveau nog wel 35 procent hoger dan in 1994.

De achteruitgang is een directe graadmeter voor de kwaliteit van de natuur op de zandgronden. Paddenstoelen reageren namelijk razendsnel op veranderingen in het milieu en het klimaat.

Onderzoekers wijzen naar de stikstofuitstoot en de droge zomers van de afgelopen jaren als hoofdoorzaken. Vooral de stikstofgevoelige soorten, die tussen 1994 en 2010 nog met 136 procent groeiden, vallen nu hard terug.

Ook andere groepen hebben het zwaar. De strooiselafbrekers, zoals de stinkzwam die bladeren op de bosbodem opruimt, zijn in verspreiding teruggevallen tot 85 procent van het niveau in 1994.

De houtbewoners, waaronder de pruikzwam en berkenzwam, bleven na een eerdere groei stabiel. Deze groep leeft op oude of verzwakte bomen en keerde terug naar het niveau van dertig jaar geleden.

Het tijdelijke herstel dat halverwege de jaren negentig inzette door milieumaatregelen lijkt hiermee grotendeels tot stilstand gekomen. De cijfers zijn gebaseerd op het Meetnet Bospaddenstoelen, waarbij 119 soorten nauwlettend worden gevolgd.