Open deuren in de dementiezorg
20 april 2026 om 09:50De Amaniet als eerste locatie
In de maatschappij én in de media is er veel over te doen: het opendeurenbeleid in woonzorglocaties waar mensen wonen met dementie. Ook bij Zorggroep Noordwest-Veluwe speelt dit. Wat is dit opendeurenbeleid en waarom gebeurt dit?
De Wet zorg en dwang
De Wet zorg en dwang (Wzd) bepaalt dat bewoners in principe zelf hun kamer, de afdeling en het gebouw kunnen verlaten, tenzij er een aanzienlijk risico is op gevaar voor de bewoner of zijn omgeving (‘ernstig nadeel’). Een gesloten deur is dus niet langer vanzelfsprekend.
De Anamiet in Ermelo
Bij de Zorggroep werken ze stap voor stap aan de invoering van dit opendeurenbeleid. De Amaniet in Ermelo is de eerste locatie waar dit inmiddels volledig is doorgevoerd. Want vrijheid is een mensenrecht, en de Wzd is er juist om te voorkomen dat mensen onnodig beperkt worden.
"In het begin voelt het soms spannend", vertellen Romy van de Kamp (coördinerend verzorgende in opleiding) en Monique Gort (coördinerend verzorgende), open en eerlijk. ,"Je vraagt je af: wat als iemand gaat dwalen? En wat als familie zich zorgen maakt?
De wet geeft dan duidelijke richting: vrijheid staat voorop, en het sluiten van deuren is een vorm van onvrijwillige zorg die alleen is toegestaan als dit noodzakelijk én individueel onderbouwd is."
Maatwerk en samenwerking
Zo’n onderbouwing gaat niet over één nacht ijs. Er wordt multidisciplinair afgewogen wat het beste is voor déze bewoner, altijd in samenspraak met familie. Vaak is het ook voor familie spannend, maar de ervaring bij De Amaniet toont aan wat het de bewoner oplevert: meer rust, meer ruimte, meer eigen regie. Alleen al het feit dat een deur openstaat, ook als iemand niet eens over de drempel heenstapt, geeft bewoners een gevoel van vrijheid en ontspanning.
Ondertussen kijkt ook de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) actief mee. Zij controleren onaangekondigd of deuren daadwerkelijk openstaan en of er per bewoner maatwerk wordt toegepast. Technologie kan helpen om vrijheid en veiligheid te combineren. Denk aan leefcirkels, GPS en slimme deuren. In De Amaniet zijn daarnaast de nodige bouwkundige aanpassingen gedaan om de deuren veilig te openen en er komen hulpmiddelen als ANWB-paddenstoelwegwijzers en voetstapstickers rond de locatie die bewoners helpen de weg weer terug te vinden.
Een andere manier van kijken
Het opendeurenbeleid vraagt dus niet alleen om nieuwe afspraken, maar ook om een andere mindset. Soms spannend, vaak mooi. Want het levert iets op dat telt voor iedereen die met dementie leeft: een beetje meer vrijheid en een beetje meer gewoon leven.
Vragen?
Bij de Zorggroep gaan we graag met u in gesprek. Over ons opendeurenbeleid of de algemene zorg en ondersteuning die wij verlenen. Neem gerust contact op via 088 056 3000 of servicebureau@znwv.nl.