Column Arnold Bergmans: Warmte onder een witte adem

29 december 2025 om 14:30 Column

De Veluwe heeft in de winter heeft twee gezichten, maar ze kijken elkaar vriendelijk aan. De vorst heeft de ondergrond hard gemaakt. Paden die normaal uitnodigen tot een ontspannen wandeling, vragen nu om aandacht, zeker voor ouderen. Een stap verkeerd gezet en je merkt hoe onverbiddelijk kou kan zijn. Het vraagt om rust, om elkaar even een arm te geven, om samen langzamer te gaan. Ook dat is Veluwe-logica, niemand hoeft alleen.

Diezelfde kou heeft gelukkig ook een nuttige kant. Ze werkt als een grote schoonmaak. Bacteriën krijgen minder kans en ergens is er de stille hoop dat de vorst helpt om ziektes, zoals de vogelgriep, terug te dringen. De winter ruimt op zonder veel woorden. Hard, maar eerlijk.

Natuurlijk is er ook overlast. De rook van open haarden blijft soms hangen tussen bomen en huizen. Niet iedereen kan die geur waarderen. Maar zelfs dat vertelt een verhaal: mensen zoeken warmte, gezelligheid, een plek waar het behaaglijk is terwijl buiten de adem wolkjes vormt.

En wat brengt die kou ook veel moois. Onder­gespoten ijsbanen verschijnen ineens in dorpen en buurtschappen. Gelach, krassende schaatsen, koude wangen en warme chocolademelk. De winter wordt weer een speelveld. Voor veel jonge kinderen zijn die witte lakens straks zelfs nieuw. Sneeuw die deze week wordt verwacht, is voor hen geen herinnering maar een ontdekking. Hun eerste sneeuwbal, hun eerste voetafdrukken in iets wat alles zachter maakt.

Het is nog steeds te weinig voor de Elfstedentocht, maar precies genoeg voor de Elfsteden gekte. Hoop, verhalen, dromen die elk jaar weer even mogen bestaan.

Misschien is dat de kracht van de Veluwe in de kou, het is niet alleen guur of lastig. Het is ook warm, verbindend en vol kleine momenten die blijven hangen zelfs als de sneeuw straks weer smelt.