Expositie van Edzard Koning in Noord-Veluws Museum Nunspeet

Het Noord-Veluws Museum viert van 14 december 2024 tot en met 1 juni 2025, 150 jaar impressionisme met een presentatie van Edzard Konings werk ‘van Parijs tot de Veluwe’. Hij was een onvervalst romanticus die geloofde in een bezielde natuur. Zijn werkend leven werd gekenmerkt door een ‘vlucht naar voren’: weg van de verstedelijking en terug naar de natuur op de stille Veluwe.

En plein air

Al in 1887 trekt Edzard Koning (1869-1954) met zijn studievrienden Maurits Lapidoth en Johan Thorn Prikker van de Haagse Academie voor Beeldende Kunsten naar Nunspeet. Ze willen buiten schilderen – en plein air. Net zoals de schilders van de Haagse School en in navolging van de kunstenaars in het Franse Barbizon zoeken zij aan het eind van de 19e eeuw ongerepte plekken waar het leven eenvoudig en puur is. In 1891 vestigt Edzard zich voor een jaar in Parijs, de artistieke ‘place to be’. Diep onder de indruk van de Franse impressionisten en postimpressionisten keert hij terug naar Nederland.

Illustrator

Rond 1900 krijgt Edzard Koning grote bekendheid als illustrator van ‘De kleine Johannes’ van Frederik van Eeden, een klassieker uit de Nederlandse literatuur. Als de firma Verkade plaatjesalbums over de natuur uitgeeft met teksten van Jac. P. Thijsse, wordt Edzard Koning gevraagd om samen met Jan Voerman jr. en Willem Wenckebach vier albums te illustreren. In het buitenland woedt de Eerste Wereldoorlog. Edzard trekt vanuit Nunspeet door het land om studies te maken voor ’Langs de Zuiderzee’, ‘De Vecht’, ‘De IJsel’ en ‘Friesland’.

Dichtbij mens en natuur

In 1904 laat Edzard Koning aan de rand van Nunspeet schuin tegenover zijn collega Arthur Briët een huis met atelier bouwen, waar hij tot 1918 blijft wonen. Hier maakt hij dromerige, impressionistische schilderijen die een vreedzaam beeld geven van het harde bestaan op de arme grond. Het vastleggen van de intieme sfeer van het traditionele boerenleven op de Zoom wordt zijn specialiteit. In 1942 noemt hij zijn stijl ‘verdroomd impressionisme’, de stijl die hij verder heeft ontwikkeld in zijn vruchtbare jaren in Nunspeet.
Terwijl Koning zich terugtrekt in de natuur houdt hij wel contact met de stad. Hij is lid van verschillende kunstenaarsverenigingen, waar hij regelmatig zijn werk laat zien op de jaarlijkse exposities.

In 1926 gaat het gezin Koning in Den Haag wonen, maar Edzard Koning werkt dan vrijwel ieder jaar enige maanden in Voorthuizen. In dit dorp aan de rand van de Veluwe heeft hij een zomerhuis met atelier laten bouwen. Het staat naast het huis van zijn oudere broer en impressionist Arnold Koning (1860-1945), waarvan ook een aantal kunstwerken worden geëxposeerd. Van Edzard Koning zijn naast de illustraties voor kinderboeken en de Verkadealbums de kunstwerken te zien van zijn tijd in Parijs, Den Haag, De Steeg, op de Veluwe en in Amersfoort.

150 jaar impressionisme

Tijdens dit jubileumjaar van 150 jaar impressionisme geeft deze tentoonstelling een brede blik op het oeuvre van Edzard Koning. Zijn hele leven bleef hij trouw aan het impressionisme, waardoor hij in zijn jonge jaren werd geïnspireerd. 

Publicatie

Bij Nabij Producties in Nijkerk verschijnt ter gelegenheid van deze tentoonstelling een herziene editie van ‘Konings Kunst van Parijs tot de Veluwe – De impressionisten Arnold en Edzard Koning’ door Elizabeth Yates. In de museumwinkel verkrijgbaar voor 29,50 euro.