Column Rebecca de Kok: Paaslach

Heeft u wel eens over het verhaal van Pasen nagedacht als een tragische komedie? Tragisch, omdat de held sterft. Een komedie, omdat - geheel onverwachts - dat verdrietige einde toch niet het einde blijkt te zijn. De held verbaast iedereen, omdat Hij het verhaal toch tot een goed einde weet te brengen.

Misschien een beetje gek om op die manier over de Bijbel te praten. Tragedie en komedie zijn categorieën die gevoelsmatig meer bij films passen. Maar ook de Bijbel kan je in dat soort genres indelen. En ik kwam erop, omdat het bijna Pasen is. 

In sommige kerkelijke tradities is het de gewoonte om aan het begin van de Paasmorgendienst een grap te vertellen. Grapjes in de kerk? Ja, echt. Die traditie heet de ‘risus Paschalis’, ofwel de ‘paaslach’. En ‘risus’ betekent niet zomaar een glimlach. Nee: een lach vanuit het hart. Een lach van opluchting. Want het graf is leeg! Onze Heer leeft! De dood is overwonnen! 

Wat kan je dan anders dan lachen? Blij zijn? Feestvieren?

Een grap vertellen, helpt ook om de lucht te klaren. Om de zwaarte en somberheid van de afgelopen tijd te verbreken. Want met de komst van Pasen eindigt de 40-dagentijd, of de lijdenstijd. In de afgelopen tijd heeft in veel kerken geen ‘Gloria’ geklonken, geen lied van ‘Halleluja’. Alles was net wat ingetogener. Velen doen in deze tijd ook aan vasten: jezelf onthouden van eten, van social media, etcetera.

De paaslach helpt dan ontladen: om vanuit de grond van je hart uiting te geven aan de vreugde dat Pasen hoop betekent. Dat de dood van de Here Jezus op Goede Vrijdag toch niet het tragische einde was dat de duivel had beoogd. Want de duivel dacht op Goede Vrijdag: YES! Jezus is dood. Het is klaar met God. Maar God zei op die eerste Paasmorgen: Jij dacht dat dit het einde was? Mooi niet. Jezus is opgestaan.

Dat is Pasen: de duivel dacht het laatste woord te hebben, maar trok aan het kortste eind. De ironie druipt er vanaf: ‘Dood, waar is uw prikkel? Graf, waar is uw overwinning?’ 

Paulus had het door: wie het laatst lacht, lacht het best.

Column religie

Uiting geven
aan de vreugde
van Pasen