Historie: Herdenking oorlogsslachtoffers

De komende 4 mei zal om acht uur ‘s avonds weer de herdenking van de oorlogsslachtoffers plaatsvinden op de begraafplaats aan de Eperweg bij de zes graven van Nunspeetse verzetsstrijders. Vijf van hen zijn op 9 mei 1945 begraven, de zesde op 31 mei 1945. Een beknopte terugblik op de gebeurtenissen op woensdag 9 mei 1945.

Dick Baas

Bronnen voor deze terugblik zijn het boekje ‘Wij herdenken’ onder redactie van Henk van der Duim, uitgegeven in september 1945 en een uitgebreid verslag in de Elburger Courant van dinsdag 15 mei 1945.

Die negende mei in 1945 was een dag met stralend zonlicht over het dorp. Roerloos halfstok neerhangende vlaggen. Veel belangstelling voor de herdenkingsdienst in de Hervormde Dorpskerk. Bedekt onder een schat van bloemen de vijf kisten met de stoffelijke overschotten van Bram Baar, Dionisius Bakker, Dirk Vierhout en Piet en Bram IJzerman. Een dodenwacht bestaande uit vijf leden van de ondergrondse uit Nunspeet en Hulshorst hield de laatste wacht bij de gevallen kameraden.

Voorganger was dominee Van Dijken, de Gereformeerde predikant die in de oorlogsjaren een belangrijke rol speelde. Hij had als tekst voor zijn herdenkingsrede gekozen  1 Kronieken 11:10: ‘David had zijn helden, die zich dapper gedragen hebben bij hem, in zijn koninkrijk’. Ds. Van Dijken zei: ‘Even dapper als de helden van David hebben de mannen en zonen. die wij thans herdenken. zich gedragen’.

Begrafenissen

Na de kerkdienst vond om 11.30 uur de eerste begrafenis plaats van Vierhout en Baar. De kisten waren bedekt met de vaderlandse driekleur en veel kransen. Veel dorpsgenoten volgden de rijtuigen naar de Nieuwe Begraafplaats, zoals de begraafplaats aan de Eperweg toen meestal genoemd werd. Het vuurpeleton, bestaande uit leden van de ondergrondse, loste een salvo. Andries Lenstra was de eerste spreker. Burgemeester martens sprak woorden van troost tot de familieleden.

Daarna volgde de begrafenis van IJzerman en zijn zoon Bram. De koets van IJzerman werd begeleid door het personeel van Veluvine. Bram werd begeleid door zij padvindersvrienden die zijn hoed en das als symbool meedroegen. De tocht ging langs de Veluvine verffabriek. Ook hier waren diverse sprekers, zoals van Schaap, de commandant van de NBS (Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten), de burgemeester, Franssen als groepsleider van de Nunspeetse padvinderij. 

Opa Bakker

‘Eenvoudig als de heer Bakker zelf was, was ook zijn begrafenis’. Spoorwegmedewerkers en veel onderduikers ‘waaronder zelfs een Rus’ volgden de baar. Von Baumhauer schetste de grote verdiensten van Opa Bakker en Tante Cor voor de onderduikers in het Pas Opkamp. Er werd ook gesproken door Andries Lenstra. Burgemeester Martens sloot 9  mei af met het leggen van een krans namens de gemeente voor de vijf gevallenen.

Na de vijf op 9 mei begraven verzetsstrijders volgde op 31 mei de begrafenis van Hendrik Franken, een van de 117 slachtoffers bij De Woeste Hoeve.