Nunspeter én schooldirecteur Leen van Dijk schrijft boek over Piet Hein: ‘Liefde voor geschiedenis bevorderen’

Elke Nederlander kent wel de naam van Piet Hein uit het lied over de zilvervloot. Maar daar blijft het vaak bij. Leen van Dijk uit Nunspeet vult dit gat met zijn leesboek voor kinderen: ‘De onverschrokken admiraal’. Hij is directeur van School met de Bijbel Ruitenbeek in het buitengebied tussen Lunteren en Barneveld.

Freek Wolff

De Nunspeter, die het boek schreef onder zijn pseudoniem Carl Wessel, geeft een rondleiding door het nieuwe schoolgebouw. De hoeveelheid licht en de warme uitstraling van het hout springen in het oog. In zijn kantoorruimte hangt een plaat van de tempel in Jeruzalem. "Die is vrij zeldzaam”, weet hij. Elders in de school staat een grote oude prent van houten schepen uit de zeventiende eeuw. Hier kon Piet Hein bij wijze van spreken aan het roer hebben gestaan.

Geschiedenis in tekst en beeld heeft Van Dijks grote interesse. Eertijds schreef hij al een boek met de titel ‘Nooit weer’. Hierin vind je losse verhalen die tijdens de Tweede Wereldoorlog gebeurd konden zijn. "Deze zijn niet geromantiseerd en behandelen thema’s als het Rotterdamse bombardement, een verzetstrijder, de hongerwinter, en een Joods meisje dat naar het concentratiekamp in Auschwitz gaat. Meestal met een open eind, wat stimuleert tot nadenken.”

Als kind groeide Leen op in Oudewater en Gouda, beide steden met een rijke historie. "Ik ben vlak bij de Heksenwaag van Oudewater geboren, waar overigens nooit iemand tot heks is verklaard. Wat veel mensen niet weten is dat de inwoners van dit stadje in de Tachtigjarige Oorlog uitgemoord zijn, terwijl dit nog steeds jaarlijks herdacht wordt.”

De moeder van Leen was een boekenwurm en deze passie nam hij van haar over. De geschiedenisverhalen fascineerden, die hij zelf las en hoorde vertellen door de onderwijzer. "Ik vind het jammer dat dit er op basisscholen vandaag de dag nogal eens bij in schiet. Want verhalen komen bij kinderen het best binnen.” Nog steeds ziet Van Dijk een meerwaarde in geschiedenis. "Wie zijn verleden niet kent, maakt dezelfde fouten in de toekomst. Je hebt een historie hoe ons land zo geworden is en het is heel goed om dat te weten. Ik vind dat je dit kinderen mee moet geven, om te begrijpen waar we nu staan. Om inzicht te krijgen hoe dingen zich ontwikkelen.”

Op verzoek van uitgeverij Gebr. Koster in Barneveld schreef Van Dijk het leesboek over Piet Hein en het manuscript was na een jaar schrijven begin 2024 gereed. Kaarten, illustraties, een plattegrond van de kerk in Delft, een tijdlijn en woordenlijst – alles zit erin. Het is geschikt voor jongeren in de leeftijd van twaalf, dertien en veertien jaar, hoewel de uitgever garandeert dat ook volwassenen het met rode oortjes zullen lezen.

"Lang geleden had ik biografieën gelezen over Nederlandse zeehelden, zoals Michiel de Ruijter en Maarten Tromp. Dat boeide me. Piet Hein is een minder bekende figuur, terwijl hij in de geschiedenis toch heel bepalend is geweest. Dan ga je je verdiepen in het leven van zo’n man en dan gaat het voor je leven.”

De schrijver weet uiteraard ook over de ophef die er de laatste jaren is over de rol van Nederlanders bij de wereldwijde slavenhandel die er in de zeventiende eeuw plaatsvond. Hein zou daar wars van geweest zijn, wat ook in de roman te lezen is. "Natuurlijk waren er figuren die op dit terrein een dubieuze rol speelden. Hein veroverde eens twee schepen waar slaven in bleken te zitten. Daar zat hij mee in zijn maag, maar hij heeft ze vrij gelaten. Bovendien vind ik het makkelijk om een paar eeuwen later een oordeel te vellen. Want wat zullen mensen over 200 jaar over de huidige maatschappij zeggen? Je bent een kind van je eigen tijd. Daarom vind ik het te goedkoop om iedereen in die tijd en zeevaarders over één kam te scheren.”
De bewuste admiraal is de laatste tijd vaker in het nieuws, omdat zijn graf in de Oude Kerk in Delft wordt gerestaureerd. Hier is gelijktijdig een expositie te zien. "De verklarende teksten bieden veel informatie over Piet Hein. Soms is het kort door de bocht. Zo staat er dat Piet Hein de zilvervloot gestolen heeft. Want Nederland was in oorlog met Spanje en dat werd over de hele wereld uitgevochten. Het was ook een opdracht van de Staten-Generaal om hier naar op zoek te gaan. De verovering van de zilvervloot heeft ervoor gezorgd dat het beleg bij Den Bosch werd gefinancierd, wat een grote impact had op het eind van de Tachtigjarige Oorlog.”

‘De onverschrokken admiraal’ is de boektitel onder de naam Piet Hein, omdat de man voor niemand uit de weg ging. "Hij ging als admiraal voorop in de strijd, wat hem zijn leven gekost heeft. Een zeer moedig man, al krijg je zijn karakter niet helder. Daar vind je niet veel over in de biografie die ik over Hein raadpleegde, geschreven door Ronald Prud’Homme van Reine.”