Historie: Langman heeft ook straatnaam

Woningbouw in De Kijktuinen krijgt met 23 sociale huurwoningen een gezicht. Ook de twee straatnamen hebben een bordje: Vuursteenweg en Langmanweg. Historische namen. Langman was van 1964 tot 1972 burgemeester van de oude gemeente Ermelo en na de splitsing heel kort waarnemend burgemeester van Nunspeet. De straatnaam past in Nunspeet-West, want daar zijn al straten met de namen van de burgemeesters Vitringa, Van Oordt, Mackay, Martens, Kuntze en Smith. Wie was Langman?

Dick Baas

Herman Jan Langman, burgemeester van Zelhem, werd op 58-jarige leeftijd per 1 december 1964 burgemeester van Ermelo. Het was de tijd dat de discussie over de splitsing van Ermelo en Nunspeet niet zo erg wilde vlotten. Na de ziekte en het vertrek van Martens waren er in afwachting van de splitsing twee waarnemers geweest, Kuntze en Slager. Een vaste koers in het beleid werd al een aantal jaren gemist. Dus nodigde Bloemers, de Commissaris van de Koningin in Gelderland, op 15 oktober 1964 Langman uit en vroeg hem of hij burgemeester van Ermelo wilde worden. De verraste Langman voerde nog een gesprek met de minister van Binnenlandse Zaken over de splitsing en zei ja. Er was geen vacature opengesteld, vertrouwenscommissies bestonden nog niet. Op 19 november, een maand na het eerste gesprek kwam de mededeling, dat Langman per 1 december benoemd was. Benoeming binnen anderhalve maand geregeld. Anno 2023 moet Nunspeet nog tot juni wachten op een nieuwe burgemeester.

Ervaren bestuurder

Bij zijn benoeming had Langman al 31 jaar ervaring als burgemeester. Hij was op 20 maart 1906 in Harlingen geboren als zoon van een dominee, die in 1917 predikant in Groningen werd. Johan Langman verruilde in 1925 de kansel voor de bankjes van de Tweede Kamer. Hij was voor de CHU (voorloper CDA) id van 1925 tot 1929 en van 1931 tot 1933. Toen werd hij weer predikant in De Lier,

Zoon Herman volgde dus de HBS in Groningen, studeerde gemeenteadministratie en begon zijn loopbaan als voluntair in de gemeente Noorddijk (Groningen), was ambtenaar in ‘s Gravenzande en werd op 16 november 1933 burgemeester van IJlst. Hij toen met 27 jaar de jongste burgemeester van Nederland. Per 1 mei 1946 werd hij burgemeester van Zelhem, waar hij zich inzette voor de wederopbouw van de door de oorlog getroffen gemeente. 

Toen Langman in 1964 vakantie doorbracht in Garderen, zag hij in Ermelo borden met ‘Ermelo eist zelfstandigheid’. Dat was voor het eerst dat hij iets over de splitsing hoorde. Het zou nog zeven jaar duren voor het een feit was. Langman was inmiddels met pensioen maar bleef aan als waarnemer. Na 1 januari 1972 was hij nog een paar maanden waarnemend burgemeester van zowel Ermelo als Nunspeet. Hij keerde daarna terug naar Zelhem waar hij op 25 juni 1993 overleed. Hij was getrouwd, maar geen kinderen. Zijn vrouw overleed in 2001. 

De betekenis van Langman voor Nunspeet en Ermelo is een ander verhaal.