Oorlogsmonumenten digitaal: eerbied en zorg voor oorlogsherinneringen

De gemeente Nunspeet gaat alle algemene oorlogsmonumenten in de gemeente Nunspeet digitaal in kaart brengen. Hierin worden ook foto’s en specifieke informatie van het monument meegenomen. Na digitalisering is het mogelijk de algemene oorlogsmonumenten te raadplegen via de website van de gemeente.

Wijnand Kooijmans

Nadat de digitalisering is afgerond, wordt een inspectieronde gehouden langs alle algemene oorlogsmonumenten waarbij wordt gekeken naar regulier onderhoud, periodiek onderhoud en renovatie-opgaven in de komende jaren, zodat gebreken of onvolkomenheden in de toekomst kunnen worden opgelost. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een externe deskundige. Hiervoor is een bedrag van 22.500 euro beschikbaar.

De algemene oorlogsmonumenten zijn vaak geplaatst vanuit een particulier initiatief. Bijvoorbeeld een gezamenlijk herdenkingsmonument in een park of op begraafplaatsen van oorlogsslachtoffers, verzetslieden of vliegeniers. Ze zijn geplaatst op een specifieke plek waar een oorlogsslachtoffer is begraven of de plek van een crash van een oorlogsvliegtuig. Ze kunnen ook geplaatst zijn ter herdenking aan een speciale datum in verband met de bevrijding of ter nagedachtenis aan een specifieke gebeurtenis of groep.

De meeste oorlogsmonumenten liggen in de openbare ruimte of in enkele gevallen op een particulier terrein of bosperceel. Het beheer en onderhoud is vaak niet goed geregeld en komt hierdoor terecht bij de gemeente of een particuliere terreineigenaar in Den Haag. In de gemeente worden de monumenten onderhouden door een inspecteur met een lokale consul in Nunspeet. Sinds kort is dat Wessel Scheer. De ingebruikname van nieuwe software en lokale inspectie van deze graven staat gepland in mei van dit jaar.

Het college van burgemeester en wethouders geeft aan dat alle monumenten een belangrijke geschiedeniswaarde hebben in verband met omgekomen oorlogsslachtoffer en de verhalen die erbij horen. Het wordt van belang gevonden de lokale geschiedenis door te geven aan volgende generaties en te blijven herdenken hij de diverse oorlogsmonumenten. De monumenten worden ook belangrijk gevonden door scholen voor de bijbehorende geschiedenislessen.

Op dit moment is er geen vastgesteld beleid rondom algemene oorlogsmonumenten in de openbare ruimte. Ook is er geen centrale registratie. Er is alleen een papieren veldinventarisatie met foto’s. Het college vindt dat de gemeente wel een zorgplicht heeft als het gaat om deze monumenten.

Het gaat dan om zaken als leesbaarheid, juistheid van informatie, een veilige instandhouding, bouwkundige constructie, schoonhouden van graffiti en andere vervuiling, voorkomen van bekladding en vernieling en aanplant en verzorging van perkgoed of andere beplanting.

Als mogelijke optie voor het toekomstig onderhoud ziet het college als oplossing dit in de diverse kernen te verankeren door adoptie van lokaal klein onderhoud aan scholen, vrijwilligers of dorps- of buurtverenigingen.