Zichtbaarheid fietsers van levensbelang: ’In het donker vallen er meer slachtoffers’

De bladeren vallen van de bomen en daarmee doen de donkere dagen hun intrede weer. Voor de verkeersveiligheid (voor een ander, maar vooral voor jezelf) is het daarom van belang om als fietser op te blijven vallen in het verkeer en je zichtbaarheid te tonen. Voor het voetverkeer is dit eveneens aan te raden, al staat daar in tegenstelling tot de fietsers vooralsnog géén boete op. Fietsen zonder deugdelijke verlichting kan je komen te staan op een boete van 75 euro

Nick Hoekman

In 2024 moesten er ruim 74.000 mensen naar de spoedeisende hulp na gevolg van een fietsongeluk. Bij bijna 50.000 van de slachtoffers was er sprake van ernstig letsel. 246 personen zijn omgekomen bij een fiets-gerelateerd verkeersongeluk.

Alhoewel deze cijfers niet enkel slachtoffers omtrent het fietsen zonder licht betreffen, is deze specifieke groep verkeersdeelnemers wel kwetsbaarder in de herfst en winter. Dit komt naar voren uit een analyse van Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV). “De meeste ernstig gewonde fietsers in zowel motorvoertuig- als niet-motorvoertuigongevallen zijn betrokken geweest bij een ongeval bij daglicht. Dat is niet onverwacht, omdat dan het meest gefietst wordt. Maar in het donker vallen wel relatief meer slachtoffers onder fietsers dan bij daglicht”, valt er onder meer te lezen in deze rapportage.
Veilig Verkeer Nederland laat weten dat de laatste cijfers laten zien dat iets meer dan 80% van de Nederlanders goedwerkende fietsverlichting heeft. Het zijn vooral jongeren die nog vaak fietsen zonder goedwerkende lampen, toch geeft VVN tevens aan dat het voeren van deugdelijke fietsverlichting de kans op een ongeval met 20% laat afnemen.

Rijksoverheid geeft aan dat je als fietser in het donker en bij slecht zicht een voorlicht en achterlicht aan moet hebben. Daarnaast moet de fiets reflectoren hebben op de achterkant, trappers en wielen of banden.
Voor vaste fietsverlichting zijn de volgende regels vastgesteld: wit of geel licht voor, rood licht achter. De lampen moeten recht vooruit of recht achteruit schijnen en de lampen mogen niet knipperen. Voor losse lampjes geldt dat ze niet mogen knipperen. Daarnaast moeten ze goed zichtbaar zijn en mogen op je tas, rug of borst, maar niet op het hoofd of armen.

Een fiets met twee voorwielen? Plaats aan de voorkant twee witte of gele lampen, links en rechts symmetrisch. De overige regels zijn hetzelfde als voor een gewone fiets.

Reflectoren

Voor fietsen op twee wielen gelden duidelijke regels voor reflectoren. Achterop hoort een rode reflector (geen driehoek), en op de wielen of banden witte of gele. De trappers moeten vier gele reflectoren hebben. Spaakreflectoren zijn niet toegestaan.

Heeft de fiets twee achterwielen? Dan is een extra witte reflector aan de voorkant verplicht, verder gelden dezelfde regels als voor een gewone fiets.