Politieke analyse: Nunspeet kiest altijd haar eigen weg

Het lijkt er op dat er in Den Haag een rechts kabinet komt van PVV, VVD, NSC en BBB. Past dat bij Nunspeet? Dit keer geen politieke analyse over het Nunspeetse politieke beleid, maar over het kiezersgedrag bij de afgelopen verkiezingen voor Europees Parlement, Tweede Kamer (22 november 2023) en Provinciale Staten (15 maart 2023).

Dick Baas

Landelijk gezien werden de Europese verkiezingen gewonnen door GroenLinks-PvdA, de Tweede Kamerverkiezingen door PVV en de Statenverkiezingen door BBB. Geldt die lijn ook voor Nunspeet? Ten dele. 

In Nunspeet gaat eerst steeds zo’n kwart van de stemmen naar SGP. Op de landelijke kaart met mooie kleurtjes die per gemeente de grootste partij aangeeft, valt op de Veluwe Nunspeet altijd op. SGP is de grootste partij. En het is een redelijk constant aantal stemmen: bij de Provinciale Staten 4250 stemmen, bij de Tweede Kamer 4511 en bij het Europese Parlement 4557 stemmen. Bij de Statenverkiezing wordt SGP op de voet gevold door BBB met 3787 stemmen. Derde partij is ChristenUnie met 2099 stemmen.

Tweede Kamer

De verkiezingen voor de Tweede Kamer laten een heel ander beeld zien. PVV was met 4001 stemmen duidelijk de tweede partij, gevolgd door Nieuw Sociaal Contract (NSC) met 2163 stemmen. NSC werd ook in Nunspeet geen succes. Bij de Europese verkiezingen daalde het stemmenaantal dramatisch naar 344. Nunspeet volgt daarin het landelijke beeld.

VVD behaalde bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer 2017 stemmen, tegen 992 bij de Provinciale Staten en 862 bij het Europese Parlement. VVD heeft in Nunspeet altijd al wisselende cijfers en haalde bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 zelfs niet voldoende stemmen voor een zetel.

BBB houdt ook in Nunspeet het stemmenaantal van de Statenverkiezing niet vast. Van 3787 naar 1103 bij de Tweede Kamer en 840 stemmen bij de verkiezingen voor Europa. Blijkbaar spreekt BBB toch niet aan.

Bij alle cijfertjes moet de opkomst in de gaten worden gehouden. Bij de verkiezingen voor Provinciele Staten was dat 73,22 procent, bij de Tweede Kamer 85,24 procent, maar bij de Europese verkiezingen slechts 61 procent. Daardoor lijkt het percentage van 33 procent voor de SGP heel hoog, maar het aantal kiezers verschilt niet zo veel van de vorige verkiezingen.

De opkomst in Nunspeet is altijd hoger dan het landelijk gemiddelde. Maar er zijn altijd nuanceringen. De Europese verkiezingen zijn gewonnen door GroenLinks-PvdA, maar in Nunspeet niet.

Conclusies

Heeft een nieuw kabinet van PVV, VVD, NSC en BBB steun in Nunspeet? Kijkend naar de uitslag van de laatste verkiezingen is het antwoord nee. De vier partijen hebben samen 3070 stemmen. SGP alleen heeft al 4557 stemmen. Het sommetje bij de Tweede Kamerverkiezingen is veel beter: 9284 stemmen voor PVV, VVD, NSC en BBB. Maar ja: bij alle verkiezingen geeft de kiezer een signaal af.