Column religie: Avondmaal

In de geschiedenis van de kerk is nogal wat te doen geweest om het avondmaal. Hoe het gevierd moet worden, wat nu precies gevierd wordt, wat de instellingsteksten betekenen, et cetera. Ik wil u nu meenemen in een van die theologische debatten, over het zinnetje ‘jezelf een oordeel eten en drinken’ gebaseerd op 1 Kor11:29.

Rebecca de Kok-van den Born

Want waar waarschuwt Paulus de avondmaalsganger nu voor? Een gangbare uitleg is dat je kan onderscheiden - begrijpt wat het brood en de wijn voorstellen. Het gebroken brood als symbool voor het gebroken lichaam van de Here Jezus, en de vergoten wijn als symbool voor Zijn vergoten bloed. En dat je jezelf getoetst hebt voordat je aangaat: ben ik wel goed, rechtvaardig, zoals God dat wil?

Twee belangrijke punten om mee te nemen in de voorbereiding op het avondmaal.
En tegelijkertijd denk ik dat dat zinnetje over het oordeel te veel een eigen leven is gaan leiden, losgeraakt is van de context waarin de waarschuwing uitgesproken wordt. Te veel nadruk legt op mij, te weinig nadruk legt op Gods genade. Door nog eens naar de context te kijken kan een ander licht geworpen worden op dat oordeel.

Want je eet en drinkt onwaardig als je het lichaam van de Heer niet weet te onderscheiden.
Dat lichaam: dat gaat volgens mij niet over het brood, anders had er wel gestaan dat je lichaam én bloed moeten weten te onderscheid. Het lichaam slaat op het lichaam van Christus, dat is, de kerk. Jezus Christus’ gemeente hier ter plaatse en wereldwijd.

Het gaat erom dat je niet zoals de Korinthiërs je eigen buik voedt ten koste van anderen, maar dat je de gemeenschap met Christus viert als gemeente, als groep mensen die verbonden is door het gebroken lichaam en vergoten bloed van onze Heer.
Dat je doorhebt dat jij én je broers en zussen in het geloof onderdeel zijn van het lichaam van de Heer, en je daarom op waardige wijze eet en drinkt. Niet slechts denkend aan jezelf, zoals de Korinthiërs, maar denkend aan de gehele gemeente, het lichaam van Christus onderscheidend.

In het avondmaal zegt de Heer eigenlijk: ‘hier ben ik, en hier is Mijn genade voor jou’. Het oordeel teruggeplaatst in de context geeft ruimte, juist aan zondaren die die genade zo hard nodig hebben. En nodigt uit, om met de gehele gemeente van die genade te proeven en te leven.