Inzicht in het licentieplan: de pijlers waarop veilige consumentenplatforms in Nederland rusten

Consumentenplatforms in Nederland horen hun gebruikers een veilige omgeving aan te bieden. Deze bedrijven moeten transparantie en consumentenbescherming bieden, evenals online veiligheid garanderen. Ontdek hoe het toezichtstelsel en het Nederlandse licentiebeleid in elkaar steken.

Het belang van een licentieplan zoals dat bij online casino’s
In een licentieplan is alles vastgelegd rondom de manier waarop een bedrijf omgaat met de veiligheid. Het gaat hierbij om zowel digitale veiligheid voor gebruikers, maar ook de bescherming van het eigen platform, wat indirect de gebruikers ook helpt. Ook staat in het licentieplan hoe men omgaat met transparantie en de bescherming van gebruikers.

Om aan te tonen waarom een licentieplan belangrijk is, is het goed om een voorbeeld te gebruiken. Wie weleens bij een online casino speelt, zal er ook geld storten om mee te spelen. Het is van strikt belang dat deze stortingen veilig verlopen en dat de gebruiker erop kan vertrouwen dat het geld op de juiste plek terechtkomt. Ook zal er in het plan vermeld staan hoe men de willekeur van de spellen reguleert. Op die manier weten gebruikers dat ze veilig spellen zoals gokautomaten, roulette en live spellen kunnen doen. Bekijk de live spellen om een idee te krijgen van de mogelijkheden.

Digital Services Act (DSA)
In februari 2024 trad de Europese Digital Service Act in werking. Deze verordening is van kracht voor vrijwel alle onlineplatforms binnen de Europese Unie. De Nederlandse overheid is verantwoordelijk voor het uitvoeren van de regels en het controleren van bedrijven. De DSA is er voor ondernemingen zoals socialmediaplatforms, maar ook online winkels zoals bol.com, Coolblue en Zalando.

De belangrijkste punten van de Digital Service Act
In de DSA zijn een aantal belangrijke zaken opgenomen die platforms moeten opnemen in hun licentieplan. Dit zijn de belangrijkste:

• Melden van illegale acties en inhoud - Als gebruiker is het van belang dat inhoud die illegaal is gemeld kan worden. Naast content gaat het ook om diensten en goederen die geleverd worden. Het platform moet elke gebruiker laten weten hoe men een melding kan maken en wat de vervolgprocedure is.
• Platforms mogen informatie niet verwijderen - Een online platform zoals Instagram of TikTok mag accounts niet zomaar blokkeren of verwijderen. Als ze dat toch willen doen, moeten ze hard kunnen maken waarom dat het beste besluit is.
• Gebruikers bepalen wat ze zien - Veel gebruikers klagen over het algoritme van socialmediaplatforms. De Europese Unie heeft besloten dat gebruikers zelf mogen kiezen wat voor inhoud ze voorbij willen zien komen. Ze moeten dus zelf kunnen kiezen of ze een gepersonaliseerde feed willen, inhoud op chronologische volgorde, of een andere instelling.
• Het moet duidelijk zijn wanneer iets reclame is - Volgens de DSA mogen contentmakers niet zomaar meer reclame maken in hun video’s. Reclame maken mag, maar dan moeten ze dit wel aangeven. Er zijn tevens striktere regels voor wat voor reclame men mag tonen. Men mag reclame niet richten op kinderen en reclame over godsdienst, ras of de geaardheid van mensen is uit den boze.
• Platforms moeten weten wie verkopers zijn - Op online platforms waar producten of diensten verkocht worden, wordt vaak gebruikgemaakt van externe verkopers. Een voorbeeld hiervan is bol.com. Het platform is nu verplicht om na te gaan wie die verkopers zijn en hun informatie te delen.
• Duidelijkheid over prijzen - In het verleden gebeurde het regelmatig dat de aangekondigde prijs op een website niet de uiteindelijke prijs was. Als een product eenmaal in het winkelwagentje zat, kwamen er vaak extra kosten bij. Dit soort dingen mogen niet meer. Het geldt ook voor andere tactieken, zoals het alvast aanvinken van een duurder pakket.

Handhaving van de DSA
Ondertussen is de DSA al een tijdje van kracht en wordt duidelijk wat voor gevolgen het heeft. Regelmatig komt in het nieuws dat er een onderzoek is gestart naar een onlineplatform. Zo kwam Meta, het moederbedrijf achter Facebook, meerdere malen in opspraak. Zo bleek dat het platform de instellingen van Facebook altijd terugzet naar een geprofileerde aanbevelingen, ook als de gebruiker die instellingen heeft gewijzigd. In 2025 werd door de rechtbank in Amsterdam besloten dat de instelling van Facebook aangepast moet worden. De dwangsom hiervoor kan oplopen tot 10 miljoen euro. Het is slechts een van de voorbeelden en de verwachting is dat er nog meer rechtszaken zullen volgen.

Ook TikTok werd na het invoeren van de DSA op de vingers getikt. In 2024 voerde het bedrijf een Rewards-programma in, maar dankzij inzet van de Europese Unie werd dat weer ingetrokken. Ze vreesden dat kinderen te veel aangetrokken zouden zijn tot de manier waarop het programma was ontworpen. Ook AliExpress werd onderzocht. Ze zouden producten verkopen die ze vooraf niet hadden beoordeeld.

Online veiligheid
Naast de eerder genoemde punten mag online veiligheid niet vergeten worden. Online platforms moeten zich inzetten om hun gebruikers veilig te houden. Dat doen ze onder andere door verbindingen te versleutelen en de mogelijkheid te geven om meerdere manieren in te stellen om accounts te beveiligen. Het invoeren van een wachtwoord is nog steeds de standaard, maar er is ook de optie om gezichtsherkenning te gebruiken of vingerafdrukken.

Rol van de overheid
Niet alleen online platforms stellen zich verantwoordelijk voor de online veiligheid, ook de overheid speelt een rol. Dat doen ze onder andere door informatieverschaffing en educatie. Zo hebben ze het samenwerkingsplatform dcypher ontwikkeld. Dankzij dit platform worden online platforms, andere bedrijven, de overheid en kennisinstellingen samengebracht. Via dit platform worden projecten en programma’s gedeeld die de kennis over cybersecurity moeten vergroten.

De toekomst van online veiligheid
De DSA is alweer een tijdje geleden ingevoerd en de Nederlandse overheid heeft de grenzen aangescherpt, maar ze blijven druk bezig met nieuwe plannen. Zo is de Cyber Resilience Act in de maak. Hierin zal worden opgenomen dat online platforms een zorgplicht hebben als het gaat om de processen en diensten die ze aanbieden. Ook willen ze een certificaat voor ICT-producten en diensten invoeren. Dit Europese certificaat zal onder andere gaan gelden voor producten met 5G technologie en clouddiensten.