Jubilerende bijenvereniging stuurt de Aziatische hoornaar geen uitnodiging

Net na de oorlog kende Vierhouten een geitenfokvereniging. Het was in een periode toen de suiker nog op de bon was en om die reden werd deze vereniging ineens omgedoopt tot een bijenvereniging. Die bestaat inmiddels tachtig jaar en dat wordt vrijdag 12 december tussen 16.00 en 18.00 uur gevierd met een kleine receptie in dorpshuis Horsterhoek. Na afloop is er de feestavond: een stamppottenbuffet dat voor iedereen openstaat, lid of geen lid.

Wijnand Kooijmans

Aart Schouten en Gart Dekker worden genoemd als medeoprichters van de vereniging. De vereniging telt bij het 80-jarig bestaan rond de 25 leden en donateurs. “Voor mij zijn donateurs ook gewoon leden”, zegt voorzitter Aart Teunissen in hotel-restaurant De Vossenberg. De vereniging werd opgericht op het terras van dit etablissement

De vereniging heeft momenten gekend met meer leden, maar veel van hen zijn overleden. Aanwas van nieuwe leden is er weinig.
De leden van de vereniging zijn altijd bereid een beginnend lid te ondersteunen, want het starten met het houden van bijen is best een moeilijke klus. Vooral de aanwas van jonge leden stagneert, bij de bijenclub in Nunspeet lukt dat wel.

Teunissen adviseert beginnende bijenhouders om te starten met de gewone honingbij en bijvoorbeeld niet met de zwarte bij.

De grootste bedreiging voor het voortbestaan van de bijenvereniging is de aanwezigheid van de Aziatische hoornaar. Die vreet de bijen op, maar ook alle insecten die op zijn pad komen. Zijn hoop is erop gevestigd dat er instrumenten komen om de hoornaar aan te pakken. Hij denkt dan bijvoorbeeld aan drones om de nesten op te sporen om zo het niet in Nederland thuishorende dier uit te roeien. Zelf heeft hij recent één kast verloren aan de hoornaar. “De koningin zwerft ergens rond in Vierhouten en je moet maar afwachten wat voor vernietigende werking dit dier aanricht.”

Het aantal kasten dat in september en oktober wordt verhuisd naar de heide is door de jaren heen drastisch omlaag gegaan. “Vroeger stonden er honderden kasten op de heidevelden in de gemeente Nunspeet.” Dat aantal is flink geslonken onder meer door de regels van de gemeente. “Er staan ook kasten van mensen van buiten Nunspeet. Die hebben hun kasten hier al 30 tot 50 jaar staan. Ik gun hen ook een stukje heide”, zegt Teunissen die wordt bijgestaan door secretaris Kees van de Brug en Dirk Pluim, de penningmeester.

Van de Brug is met 50 jaar degene die het langst lid is van de oudste vereniging van Vierhouten. De kwaliteit van de heide laat wel te wensen over. “Stikstof zal wel een beetje de oorzaak zijn, maar waarom bloeit de heide in Heerde dan wel mooi?”, vraagt Teunissen zich af. Op de heide in Nunspeet treft hij meer gras dan heide aan. Men is wel bezig aanplant te verwijderen, maar Teunissen denkt dat dit weinig zoden aan de dijk zet.

Hij omschrijft de bij als een superintelligent dier. Zo vliegen ze alleen maar rond als de temperatuur boven de 7 graden is en dat voelen ze prima aan. “Mensen zouden bovendien een voorbeeld kunnen nemen als het gaat om de sociale contacten tussen de bijen. Als er één op de rug ligt, slagen de andere bijen er in het dier weer in de benen te krijgen. Ik kan er van genieten hoe ijverig de bijen bezig zijn en hoe goed ze samenwerken.”

Teunissen kan zich verbazen over een recent verschenen rapport waarin stond dat de honingbij een bedreiging zou zijn voor de wilde bij. “Gezien de afname van het aantal kasten op de heide snap ik daar niets van: beide dieren konden altijd prima naast elkaar leven en vormden ook geen bedreiging voor elkaar.”

Het starten met het houden van bijen is een kostbare zaak, geven de drie bestuursleden aan. “Dat zit hem vooral in de aanschaf van de benodigde materialen; die zijn ontzettend duur. Als je eenmaal bezig bent, kun je quitte spelen, een beetje afhankelijk van de honing die je kunt verkopen. Het is een hobby, je hoeft er ook niet aan te verdienen. Het houden van bijen geeft je een stukje spanning, maar ook ontspanning.”

De Aziatische hoornaar houdt het bestuur van de bijenvereniging wel bezig. “Met zijn aanwezigheid valt of staat ons voortbestaan. Die dieren vreten alle insecten op. Als je vroeger uit de polder kwam, moest je eerst je autoruiten schoonmaken. Nu tref je op de ruiten vrijwel geen insect meer aan”, zo zegt Teunissen om duidelijk te maken dat niet alleen de bij door deze uitheemse diersoort wordt bedreigd.

Bijen houden kost wel tijd, geeft Teunissen aan. Hij noemt als voorbeeld iemand die startte met zwarte bijen. “Dat ging echt helemaal mis. Toen vestigde zich een zwerm bijen in een kast op haar terrein. Je moet zo’n volk op gang brengen en daar veel tijd en liefde in steken. Dat deed ze niet, waardoor uiteindelijk ook deze kast verloren ging. We willen iedereen helpen, maar dan moet je wel echt bereid zijn om veel zorg en aandacht aan de bijen te besteden.”