Historie: Dominee met trouw en ijver

Toen in 1935 op de Kerkewheme in Nunspeet gronden geruild werden tussen de gemeente en de Hervormde kerk moest de gemeenteraad in de vergadering van 26 september 1935 namen geven aan de nieuwe straten. De weg die de Laan met de Markt verbond, kreeg de naam Ds. de Bouterlaan en de weg tussen de Dorpsstraat en de Brinkersweg Ds. Martiniuslaan.

Dick Baas

De krant uit 1935 vermeldde: ‘Deze namen ter herinnering aan predikanten die in oude tijden in Nunspeet hebben gestaan’. Voor de weg van de Brinkersweg naar de kerk was de naam Torenlaan bedacht. Dat vond de raad niet zo’n goed idee, dus het werd veranderd in Whemelaan.

Dat de Ds. de Bouterlaan van de Laan naar de Markt liep, lijkt nu wat vreemd, want de weg loopt tegen het gemeentehuis aan. Maar het gemeentehuis staat nu op de plek waar vroeger de Markt was.

Wie was Ds. de Bouter?

Dominee Johannes de Bouter was van 1809 tot 1843 predikant in Nunspeet. Hij was op 22 maart 1772 in Schoonhoven geboren en werd als kandidaat in 1805 predikant in Tull en ‘t Waal en in 1807 in Aalst. Zijn komst naar Nunspeet was een activiteit van de allereerste kerkenraad die op 18 augustus 1809 was gevormd. Daarvoor hadden ambtsjonkers en ‘inspectoren’ van de classis de dienst uitgemaakt. De eerste kerkenraad bestond uit Jan Drost, Kornelis Bonestroo, Lubbert Rijksen en Hannes Vos als ouderlingen en Harmen Evertsen, Lubbert Hendriksen, Tijmen van ‘t Hul en Jochem van Sloten als diakenen. De nieuwe kerkenraad ging aan de slag met het beroepingswerk en unaniem werd besloten een beroep uit te brengen op de predikant van Aalst, die het beroep aannam en op 3 december 1809 intrede deed.

Dominee de Bouter was geen voorganger die uitblonk door grote geleerdheid of welsprekendheid, maar door voorbeeldige trouw en ijver de gemeente aan zich wist te binden. Zijn eenvoudige en warme prediking viel in goede aarde. De kerk kon het aantal hoorders niet meer bevatten en moest uitgebreid worden. Omdat sinds 1829 de begraafplaats rond de kerk niet meer gebruikt werd, was er ruimte genoeg en vond op 22 juli 1838 de inwijding van de vergrote kerk plaats.

In de leeftijd van 71 jaar overleed Johannes de Bouter op 14 augustus 1843 ‘na een smartelijk lijden van eenige weken’. Hij was getrouwd met Rijkje van Oosterbeek. Het huwelijk bleef kinderloos. Rijkje overleed op 5 oktober 1859.

De Bouter werd begraven op de ‘oude’ begraafplaats aan de Eperweg. In de krant van 1 oktober 1935 is te lezen dat in opdracht van de kerkvoogdij de grafzerk van ds. de Bouter ‘netjes is opgeknapt en schoongemaakt, zodat het opschrift weer te lezen is’. Het bericht geeft ook aan: ‘Benevens de namen van Ds. de B. en zijn echtgenoote, rust in hetzelfde graf ook een mej. L. Rens’. Een inventarisatie uit 1996 geeft naast De Bouter en Lammertje Rens heel andere namen voor dit graf aan (familie van Lammertje Rens). Dat vraagt nader onderzoek. De zerk zou dan wel van al het mos ontdaan moeten worden om de tekst te lezen.