Gemeenten en vervoerders reageren op kritiek leerlingenvervoer: ‘Belangrijk om dit in perspectief te plaatsen’ (deel 2 van 3)

Verschillende ouders in de gemeenten Nunspeet, Elburg en Oldebroek gaven vorige week in deze krant aan dat het leerlingenvervoer, uitgevoerd door Willemsen - de Koning, niet op orde is. Ze maken mee dat busjes/taxi’s regelmatig niet op tijd rijden, afwijken van de normale route én dat er onvoldoende luisterend oor bij gemeenten/vervoerders is als ze een klacht indienen. We hebben de betrokkenen om een reactie gevraagd.

Barry Wensink

“Onze reactie is tevens namens onderaannemer Taxi Centrale Zwolle (TCZ)”, schrijft Michel Leenders, Operations Manager bij Willemsen - de Koning. “We nemen alle klachten serieus en proberen goed te luisteren en problemen zo snel mogelijk op te lossen. Hiervoor wordt o.a. samengewerkt met een onafhankelijk klachtenbureau, zodat de afhandeling en opvolging van de klachten ook kan worden gecontroleerd. Daarnaast werken we nauw samen met onze opdrachtgevers om waar mogelijk de kwaliteit van onze dienstverlening te verbeteren.
Helaas kampen wij net als veel andere vervoerders met een groot tekort aan vakbekwame chauffeurs. Het gaat hierbij om een landelijk probleem, dat wij niet alleen kunnen oplossen. Samen met de hele branche zijn we hard op zoek naar nieuwe chauffeurs, die vervolgens ook nog moeten worden opgeleid. Dat kost tijd, maar we gaan hier onverminderd mee door. Als we zelf problemen signaleren op een route of er zijn grote wijzigingen, dan treden we hierover in overleg en zullen we ook altijd de betrokken ouders/verzorgers hierover zo snel als mogelijk informeren.”

Is wijzen op een tekort aan chauffeurs niet te makkelijk ?

“Het wijzen op het tekort doen we niet als excuus, maar om duidelijk te maken dat dit echt een belangrijke oorzaak is. Het landelijke tekort aan vakbekwame chauffeurs is en blijft een belangrijke bottleneck. Overigens gaat het op genoemde routes niet om heel veel problemen. Als er knelpunten zijn, proberen we die samen op te lossen.”

Ouders zeggen dat er bewust ritten worden gecombineerd om kosten te sparen.

“Bij het leerlingenvervoer is logisch dat wordt gekeken naar hoe we ritten van leerlingen efficiënt kunnen combineren. Enerzijds om de kosten laag te houden, anderzijds door goed te kijken naar de reis- en schooltijden. We maken over het vervoer van leerlingen afspraken met de betrokken gemeenten. De eisen daarvoor zijn vastgelegd in het bestek. We respecteren deze eisen (bv. de individuele reistijden per leerling) en werken binnen de kaders van de afspraken.”

Ouders zeggen dat ze een link zien tussen schoolprestaties en het busvervoer.

“Die relatie lijkt ons moeilijk te leggen; wij hebben hier nooit signalen over ontvangen en er is ook geen onderzoek naar gedaan. Wij hebben of ontvangen ook geen informatie over de prestaties op school. Ook in onze contacten met de scholen is dit nooit een onderwerp van gesprek geweest.”

Ouders horen van WdK dat ze niet meer moeten klagen, omdat ze de energie liever in leerlingenvervoer stoppen. Bovendien wordt er bij TCZ lacherig gedaan aan de telefoon als er geklaagd wordt.

“Klachten worden ingediend bij een onafhankelijk klachtenbureau (van de opdrachtgever), die vervolgens de klacht bij ons neerlegt. Ook de afhandeling wordt hierbij gecontroleerd. Deze informatie is bij ons onbekend. Als hoofduitvoerder zijn wij verantwoordelijk voor de uitvoering. TCZ is een onderaannemer. Wij kennen TCZ als een goede betrouwbare partner en kunnen het ons niet voorstellen dat klachten niet serieus worden genomen.”

Er vallen kinderen uit doordat de overprikkeling zo heftig is dat ze niet meer in de bus/taxi durven te stappen. Taxi neemt regelmatig andere route dan is afgesproken en kinderen met autisme krijgen te maken met overprikkeling.

“Dit is bij ons niet bekend. Wij hebben hierover ook geen lopende klachten. Een taxi kan door een andere bezetting (met andere kinderen) soms een andere route rijden. Onze chauffeurs weten de impact die dit heeft en worden getraind om de kinderen hierop voor te bereiden.”

Hebben jullie plannen om bepaalde zaken te verbeteren?

“Onze wervingsactiviteiten gaan continue door. Wij staan regelmatig in de lokale krant, media en Facebook met onze advertenties. Daarnaast zijn we aanwezig op banenmarkten in de regio. Ook hebben we Abri-posters en rijdende reclame regelmatig toegepast om extra chauffeurs te werven. Het is echter een regio, waarin het aantal sollicitanten wat tegenvalt.” Geïnteresseerden kunnen zich melden via vacature@wdkgroep.nl.”

Vanuit de gemeenten Nunspeet, Elburg en Oldebroek komt er één gezamenlijke mail van Deborah Palsenbarg, communicatieadviseur gemeente Elburg. “De gemeente Elburg fungeert als gastgemeente over het onderwerp Leerlingenvervoer. De antwoorden zijn zorgvuldig afgestemd met de andere gemeenten en vormen een gezamenlijk standpunt.”

En verder: “In deze drie gemeenten maken dagelijks ongeveer 350 kinderen gebruik van leerlingenvervoer om van huis naar school, de BSO of weer naar huis te reizen. Dit betekent dat er per maand zo’n 1.100 ritten worden gereden en jaarlijks 13.200 ritten. Het overgrote deel verloopt naar behoren, maar in een kleine minderheid van de gevallen verloopt de rit niet als gepland.”

Over het hele jaar 2024 zijn er negentig officiële klachten ontvangen vanuit de drie gemeenten. “Dat betekent dat over 0,68% van de ritten een klacht is ingediend. Iedere klacht nemen we serieus, want iedere klacht staat voor een situatie waarin een kind of ouder niet tevreden was. Het is echter belangrijk om dit in perspectief te plaatsen: de klachten maken een klein percentage uit van het totale aantal ritten. Bovendien merken we dat niet alle klachten worden gemeld via de officiële klachtenlijn. Dit maakt het voor ons lastiger om signalen formeel op te pakken en op te lossen. Wij roepen ouders dan ook op om klachten altijd via de officiële kanalen te melden, zodat wij samen met de vervoerder kunnen werken aan verbetering.”

Het leerlingenvervoer is een grote logistieke operatie, waarbij planners dagelijks te maken hebben met uitdagingen, zoals afmeldingen door ziekte van leerlingen, verkeersbelemmeringen of ziekte van chauffeurs. Dit vraagt om flexibiliteit in de planning, waarbij het uitgangspunt blijft om kinderen tijdig en veilig naar school te brengen. De routes en scholen in de regio zorgen soms voor extra complexiteit. Veel leerlingen reizen naar scholen in Zwolle, Nunspeet of Harderwijk. Vooral richting Zwolle speelt het fileprobleem een rol, waardoor chauffeurs vroeg van huis moeten vertrekken. Voor kinderen betekent dit dat zij vroeg klaar moeten staan om op tijd op school te zijn.. Wij zien hierin ruimte voor verbetering, bijvoorbeeld door scholen met een regionale functie later te laten beginnen.”

We willen benadrukken dat het huidige systeem van leerlingenvervoer op de langere termijn niet houdbaar is. Wij geloven dat een gezamenlijke verantwoordelijkheid tussen ouders, gemeenten en scholen belangrijk is om een duurzaam systeem te ontwikkelen. Daarom hebben wij alle ouders een uitnodiging gestuurd om een enquête in te vullen en deel te nemen aan een ouderavond.”

Is wijzen op een tekort aan chauffeurs niet te makkelijk?

“Dit speelt helaas een rol, net zoals de toegenomen vraag naar vervoer naar verschillende scholen. Dit is een landelijke uitdaging die niet uniek is voor onze regio. Wij blijven ons samen met Willemsen - de Koning en andere betrokken partijen inzetten voor oplossingen.”

Hebben gemeenten een fout gemaakt door voor WdK te kiezen?

“De aanbesteding is volgens de geldende wet- en regelgeving verlopen en gebaseerd op meerdere criteria, waaronder kwaliteit, duurzaamheid en prijs. Willemsen - de Koning voldeed aan deze criteria. Het inschakelen van onderaannemers, zoals Taxi Centrale Zwolle, is een gebruikelijke praktijk in de branche om de dienstverlening te waarborgen. Wij monitoren de uitvoering nauwgezet en spreken WdK aan op punten waar verbetering nodig is.”

Ouders zeggen dat ze een link zien tussen schoolprestaties en het busvervoer.

“We begrijpen dat een stabiele en voorspelbare reis naar school belangrijk is voor kinderen, zeker voor kinderen met specifieke behoeften. Hoewel het lastig is om dit direct te koppelen aan schoolprestaties, blijven we ons inspannen om het vervoer zo goed mogelijk te organiseren en voorspelbaarheid te bieden.”

Ouders horen van WdK dat ze niet meer moeten klagen, omdat ze de energie liever in leerlingenvervoer stoppen. Bovendien wordt er bij TCZ lacherig gedaan aan de telefoon als er geklaagd wordt.

“Wij vinden het belangrijk dat ouders serieus worden genomen bij het indienen van klachten. Wij roepen ouders op om klachten te melden via de officiële klachtenlijn van Viave: www.viave.nl/klachten-melden/“

Kinderen vallen uit doordat de overprikkeling zo heftig is dat ze niet meer in de bus/taxi durven te stappen. Taxi neemt regelmatig andere route dan is afgesproken en kinderen met autisme krijgen te maken met overprikkeling.

“Wij begrijpen dat voorspelbaarheid voor kinderen met specifieke behoeften essentieel is. Samen met WdK werken we aan stabiele routes om overprikkeling te voorkomen. Waar nodig kijken we samen met ouders naar aanvullende ondersteuning of alternatieve oplossingen om kinderen zo goed mogelijk te helpen.”

In Elspeet hebben ouders vijf jaar geleden, uit onvrede, het heft in eigen hand genomen door zelf te gaan rijden en later een stichting op te rijden. Graag een reactie.

“De situatie in Elspeet is anders dan hier wordt geschetst. Binnen het leerlingenvervoer kijken we naar de dichtstbijzijnde toegankelijke school. In dit geval was dat een andere school, dan de school waar ouders de voorkeur voor hadden. Zij kozen voor een school verder weg. Wij staan open voor creatieve en duurzame ideeën van ouders, maar deze moeten goed aansluiten bij de beleidskaders en behoeften in de regio. Het leerlingenvervoer omvat overigens meer dan alleen het vervoer via Willemsen - de Koning. Zo bieden wij bijvoorbeeld fietsvergoedingen, bijdragen voor ouders die zelf vervoer regelen of vergoedingen voor het gebruik van openbaar vervoer door kinderen. Samen zoeken we altijd naar oplossingen die passend en haalbaar zijn.”

Komen er concreet veranderingen in (de kwaliteit van) het leerlingenvervoer en zo, welke ?

“Vorige week hebben ouders een uitnodiging ontvangen om met ons in gesprek te gaan. We zoeken naar creatieve en duurzame oplossingen om samen met ouders en scholen verbeteringen door te voeren. Als gemeenten kunnen we dit niet alleen oplossen. Samen met ouders kijken we naar wat passend is bij de ontwikkeling van hun kind. Samen met scholen kijken we naar mogelijkheden zoals het spreiden van schooltijden.”

Volgende week schetsen we de situatie in Elspeet waar het volgens betrokkenen wél goed gaat. Ouders hebben daar de handen ineen geslagen en zijn uit onvrede zelf gaan rijden. Het resulteerde in een stichting.

Reageren? barry@neomediabv.nl