Bijna 1 op 17 Gelderlanders heeft diabetes, toename van 8,4%

Diabetes komt vaker voor dan je misschien denkt: zo heeft in Gelderland 6% van de inwoners suikerziekte. Binnen de provincie zijn de verschillen opvallend: in Doesburg loopt het aandeel op tot 8,2%, terwijl dit in Rozendaal juist aanzienlijk lager ligt (3,9%). Dit blijkt uit onderzoek van Independer op basis van gegevens van Zorginstituut Nederland en Vektis. In dit artikel ook de cijfers voor de gemeenten Nunspeet, Elburg en Oldebroek.

Het aantal diabetici in Nederland steeg in vier jaar tijd met 8,4%, wat neerkomt op ruim 84.000 extra patiënten. In Gelderland waren dit er ruim 9.900, wat tevens een toename is van 8,4%. De groei is ook terug te zien in de landelijke uitgaven voor medicatie: die steeg in dezelfde periode met bijna 200 miljoen euro.

In Gelderland heeft 6% van de inwoners diabetes. Dit is iets minder dan het landelijk gemiddelde van 6,1%. In Drenthe komt diabetes het vaakst voor (7,8%), gevolgd door Limburg (7,6%) en Groningen (7,2%). In Friesland en Utrecht ligt het aandeel juist het laagst (beide 5,4%).
Er zijn grote verschillen tussen de Gelderse gemeenten. Doesburg springt eruit: daar heeft maar liefst 8,2% van de inwoners suikerziekte. Dit zijn de Gelderse gemeenten met naar verhouding de meeste inwoners met diabetes:
Doesburg: 8,2% van de inwoners heeft diabetes, Epe en Oude IJsselstreek: 7,3% van de inwoners heeft diabetes, Montferlande en Zevenaar: 7,1% van de inwoners heeft diabetes, Westervoort: 7% van de inwoners heeft diabetes, Brummen: 6,9% van de inwoners heeft diabetes. In Rozendaal ligt van alle Gelderse gemeenten het percentage diabetici juist het laagst: 3,9% van de inwoners lijdt aan deze ziekte.

In Nunspeet ligt het percentage op 5,9% (1.695 inwoners) en voor Elburg en Oldebroek op respectievelijk 5,8% (1.394 inwoners) en 5,9% (1.432 inwoners).

Van 2019 tot 2023 zijn er in Gelderland meer mensen met diabetes bij gekomen: het aantal steeg met 8,4%. Vooral in Rozendaal nam het aantal diabetici fors toe, namelijk met 18,2%. In deze vijf Gelderse gemeenten was de stijging het sterkst: Rozendaal: toename van 18,2%, Westervoort: toename van 16,1%, Wageningen: toename van 15,5%, Brummen: toename van 15,3%, Zutphen: toename van 14,6%. In Heerde daalde het aantal diabetici met 1,2%.

De stijging van het aantal diabetici is terug te zien in de kosten voor diabetesmedicatie. De vergoeding die verzekeraars aan apotheken betaalden voor diabetesmedicatie steeg in de afgelopen vijf jaar met 76,6%, tot bijna 411 miljoen euro. Vooral de medicatie voor diabetes type 2 zorgt voor de toename. Het gaat om bloedglucoseverlagende middelen, exclusief insuline. In 2020 bedroegen de kosten hiervoor ruim 86 miljoen euro, terwijl dit in 2024 opliep tot bijna 287 miljoen euro: een stijging van 233%. Bijna de helft van die toename (90 miljoen euro) wordt verklaard door de ruim 90.000 nieuwe gebruikers van semaglutide middelen, waaronder Ozempic. Voor mensen met diabetes type 1 ziet het beeld er anders uit. Zij hebben insuline nodig, en de kosten hiervan zijn gedaald. Tussen 2020 en 2024 nam de totale vergoeding voor alle soorten insuline gemiddeld met 15,4% af.