De toekomst van De Grote Bunte

NUNSPEET Deze maand moet het college van burgemeester en wethouders een besluit nemen over de toekomst van het historische landgoed De Grote Bunte. Het, door De Grote Bunte B.V. ingediende, voorstel voor herontwikkeling van het landgoed De Grote Bunte heeft flinke gevolgen voor de toekomst van het landgoed. Het landgoed verdient in mijn ogen een herkansing.

GESCHIEDENIS De vroegste geschiedenis van het landgoed begon in 1470 toen ene Jan Willem Vriese pachter was van dit goed. In de 18de eeuw ontwikkelde het goed zich tot een waar lustoord. Het echtpaar Herman Vitringa en Catharina van Hoeclum bouwden toen een klein landhuis naast de oude boerderij. 

LANDHUIS De volgende generaties Vitringa kochten veel grond aan en bouwden het landgoed uit tot een klassiek landgoed met bospartijen, lanen, een groot gazon met waterpartijen en heuvels waarop majestueuze coniferen zouden gaan groeien. Vóór het landhuis bleef de open ruimte van de voormalige Grote Bunte Eng gespaard. Op de fundamenten van het oude landhuis werd rond 1880 een statig nieuw landhuis gebouwd. Het landhuis met zijn omgeving vormde een hechte eenheid.

AANTASTING De plannen die door projectontwikkelaar De Grote Bunte B.V. zijn ingediend bij het college houden geen rekening met deze cultuurhistorische uitgangspunten en waarden. De geprojecteerde aanbouw vlak tegen het landhuis - zie blauwe lijn op de luchtfoto - vormt geen aanvulling op het ensemble van het landhuis met het open landgoedgazon. De zichtlijnen vanuit het landhuis - gele pijlen op de foto - worden doorbroken. De geprojecteerde bosvilla’s in het bos vormen een aantasting van de fraaie afronding van het landgoed naar het noorden.

ALTERNATIEF Op de luchtfoto doe ik een alternatief voorstel dat volgens mij beter aansluit bij de historische kwaliteiten van het landgoed. Ik heb daarbij aansluiting gezocht bij de landschapstraditie van landgoedontwerpers uit de 18de en de 19de eeuw. 

SOESTDIJK Een voorbeeld is het bekende paleis Soestdijk. In 1816 ontwierpen Jan de Greef en Zeger Reijers twee zijvleugels aan dit landhuis. Landgoed De Grote Bunte biedt ook mogelijkheden om het huis uit te breiden met twee zijvleugels, waardoor de ruimtelijke relaties en het aanzicht van het huis behouden blijven (rode lijnen op de foto). Het prachtige landgoedgazon kan hersteld worden. Op het voorterrein wordt een enigszins verdiept parkeerterrein gerealiseerd.  Het ontwerp heeft als resultaat dat het voorname karakter van het landhuis beter behouden blijft. De bosvilla’s passen niet in dit concept en moeten achterwege blijven. Het landgoed krijgt op deze wijze ook een sterke uitstraling naar de toekomstige bewoners.

WANDELGEBIED Als het landgoedgazon achter het huis wordt hersteld met waterpartijen, paden en boomgroepen op heuvels ontstaat een aantrekkelijk wandelgebied. Een herinnering aan vorige eeuwen toen de familie Vitringa haar scepter zwaaide over het landgoed.

Door Peter Veen, oud-voorzitter Heemkundige Vereniging Nuwenspeter