Anneloes van ‘t Licht houdt IMPACT-avond in Nunspeet: ‘Door te erkennen wat de impact is, ontstaat er ruimte voor heling’

Als mijn leven een huis is, dan had ik mijn gevoelswereld op zolder gezet. Ik kwam er nooit, maar de zolder lekte wel.” Met deze woorden beschrijft Anneloes van ’t Licht hoe zij het misbruik uit haar jeugd probeerde weg te stoppen. Tot het niet langer ging. Ze maakte er uiteindelijk een documentaire over die in maart 2025 uitkwam. Deze maakte veel los. Op 26 januari komt ze naar Nunspeet voor een IMPACT-avond om het gesprek over dit taboe te openen.

Johanna Sijbel

Het misbruik door haar vader, een topman bij de SGP, en broer kon niet weggestopt blijven. “Sterker nog: de schade zag ik terug in mijn kinderen. Toen ik een afscheidsbrief van de hand van mijn dochter vond, kon ik er niet meer omheen. Het was alsof ik mezelf in de spiegel aankeek”, vertelt Anneloes. “Het raakte me als moeder op een donkere plek, maar het raakte ook het meisje in mij. Ik voelde me schuldig en machteloos. Juist ook omdat ik voelde dat haar pijn niet los van de mijne stond. 

Ik startte met een intens therapietraject. Dat wierp zijn vruchten af. Voor mij, maar ook voor mijn kinderen. Als ouders de stenen op hun weg opruimen, struikelen hun kinderen er niet meer over.” 

De kracht van delen

De reacties op de documentaire bleven binnenstromen. “Honderden berichten, veel van lotgenoten, maar ook omstanders mailden, omdat ze wilden weten wat ze anders konden doen. Mensen vertelden over schuld, schaamte, machteloosheid en gebrek aan een veilige plek om te kunnen delen.” Anneloes had juist ontdekt dat erover delen, bevrijdend is. “Zoveel mensen slikken veel in door schaamte en schuld, terwijl we, als we meer open zijn over dit kwetsbare thema, erkenning bij elkaar vinden. Dat is soms meer helend dan tig praatsessies bij een psycholoog. Toen ik op een IMPACT-avond deelde dat ik het zo verwarrend vond dat ik me soms ook zo fijn voelde bij mijn vader, was zichtbaar en voelbaar hoe een last van mijn gespreksgenoot afviel. ‘Jij had dat dus ook? Ik heb dat nooit durven zeggen!’ De wereld bleek niet te vergaan als iemand dit soort dingen zegt.”

Misbruik in Nunspeet

Op de vraag of misbruik ook in Nunspeet voorkomt, antwoordt de ervaringsdeskundige stellig: “Het is er veel meer dan we zouden willen. Het gebeurt bij ons in de straat, in de familie, op school en in de kerk. In elke basisschoolklas zitten één à twee kinderen die seksueel misbruikt worden, in elke klas op de middelbare school twee à drie. Het is een diepgeworteld probleem waar een enorme schaamte op rust.

Het gaat bijvoorbeeld mis tussen broertjes en zusjes: de broer wilde alleen even voelen en van het één kwam het ander. Terwijl het op het zusje een levenslange impact heeft. Die impact erkennen is heel waardevol. Er zou niet zo’n groot spektakel van misbruikzaken moeten worden gemaakt. Dat doet niemand recht. Herstel vindt niet plaats op social media of in de rechtbank, maar in de woonkamer. Door het gesprek aan te gaan, te erkennen wat de impact is en de verantwoordelijkheid te nemen, ontstaat er ruimte voor heling. 

Begrijp me goed: het is verschrikkelijk als de grens van een kind wordt overschreden. Maar niemand is geholpen met het huidige zwart-wit denken of het de afgrond in duwen van daders. Daarmee houden we het probleem juist in stand. Juist wanneer iemand verantwoordelijkheid neemt voor zijn of haar daden, en zichtbaar wordt welk helend effect dat heeft, ontstaat er ruimte voor echte verandering.”

IMPACT-avonden

De IMPACT-avonden zijn een antwoord op de reacties die Anneloes kreeg naar aanleiding van de documentaire. Sommige mensen vertelden dat ze de documentaire niet alleen verder durfden te kijken. Anneloes nam contact op met een bevriende collega en therapeut, met het idee om een avond te organiseren waar mensen samen de documentaire konden kijken. “Ik geloof in de kracht van samen, juist als het om zulke intense en kwetsbare dingen gaat.” Ze besloten maximaal 25 mensen toe te laten tot de bijeenkomst, maar al snel was het maximaal aantal aanmeldingen binnen. Daarom besloten ze een tweede avond te organiseren. “Blijkbaar was de behoefte er.” Er volgde een avond die speciaal gericht was op echtparen en wat voor invloed het misbruikverleden heeft op de partner en de relatie. Ook die avond zat snel vol. Dus er volgde nog een avond en nog één en nog één. “Inmiddels kijken we op de IMPACT-avonden niet meer de hele documentaire. Het hoeft niet over mij of de documentaire te gaan. Ik wil dat mijn verhaal dienend is aan dat van de ander. Mijn verhaal kan helpen om een stukje van de donkere sluier op te lichten. Zo is er op de avonden meer ruimte voor gesprek.”

Aanmelden voor de IMPACT-avond op 26 januari om 19.00 uur in Nunspeet kan door te mailen naar impact@ikwaseenkind.nl. Als antwoord op de mail zal ook de locatie bekend worden.

Misbruik binnen en buiten de kerk

Anneloes heeft misbruik meegemaakt binnen de kerk. Maar of het daar meer of minder voorkomt dan buiten de kerk, durft ze niet te stellen. “Het gebeurt overal. Wel kan een kerk een ideale voedingsbodem zijn. Kerken zijn vaak patriarchaal ingericht. Mannen hebben een machtspositie en als een misbruikzaak naar buiten komt, wordt het nog te vaak behandeld door een systeem geleid door mannen, met een beleid gemaakt door mannen. Doordat er in onze kerk niet gesproken werd over liefde, seksualiteit en emoties, heb ik lang gedacht dat dit erbij hoorde, dat alle vaders dit met hun kinderen deden. Ergens voelde ik wel dat het niet klopte, maar de gedachte dat het erbij hoorde, overheerste toch.” Anneloes sluit af met de conclusie: “Ook kerken en christelijke gezinnen hebben de verantwoordelijkheid om het gesprek te voeren over liefde, emoties, seksualiteit en grenzen. Gelukkig is er op dit gebied veel in ontwikkeling, maar het gaat te traag. Er staan levens op het spel.”