Recorddrukte bij Het Verscholen Dorp: Waarom het verhaal van Opa Bakker nog altijd ontroert

De belangstelling voor de bijeenkomsten rond dodenherdenking in de gemeente Nunspeet lijkt ieder jaar groter te worden. Waar voorzitter Dick van Hemmen van de Stichting Het Verscholen Dorp in Vierhouten rekening hield met minder mensen nadat vorig jaar tachtig jaar vrede werd herdacht, mocht zien dat er toch weer meer mensen waren. Zoals ook de dagen voor 4 mei was het al bijzonder druk bij de gedenkplek in het bos bij Vierhouten.

Wijnand Kooijmans

Het Verscholen Dorp is, zo gaf hij aan, een verhaal dat tot op de dag van vandaag niet valt te bevatten. Burgemeester Céline Blom gaf aan dat vandaag de dag scholen en synagoge ’s beveiligd moeten worden. Mensen uit angst geen keppeltje durven te dragen op straat. Waar in het politieke debat taal terugkeert die onmenselijk is. 

Waakzaamheid
Dat vraagt volgens haar waakzaamheid van iedereen. “Vrijheid is kwetsbaar, verdraagzaamheid geen vanzelfsprekendheid.” Vrijheid die alleen bestaat wanneer wij hem beschermen, niet te zwijgen als mensen worden bedreigd om wie ze zijn.”

Vrijheid doorgeven
Ze gaf aan dat de geschiedenis voor jongeren die bij de herdenking waren, verder weg is dan voor eerdere generaties. Dat moet niet moeten worden gezien als een last, maar als een opdracht om te herkennen waar uitsluiting begint en moed te tonen wanneer anderen zwijgen. Om vrijheid door te geven.

Omdat wij nooit wennen aan haat, omdat wij samen wijken voor vrijheid

Een eigen verhaal
Het Verscholen Dorp vertelt een eigen verhaal, zo gaf Blom aan. Over oorlog, verzet en onderduikers. Ze wijst erop dat het hele jaar door mensen naar Het Verscholen Dorp komen om het verhaal te horen. Om de hutten te zien, het verhaal te horen. Om stil te staan bij wat zich hier in de oorlogsjaren heeft afgespeeld. Ze dankte het bestuur van Het Verscholen Dorp, die het belangrijke verhaal blijven vertellen. Om aan te geven hoe bijzonder het is dat iemand een deur opent voor een ander, hoe groot het verschil kan zijn  tussen wegkijken of helpen. 

Verdedigen waar zij voor stonden
Het is volgens haar zaak niet alleen de slachtoffers te herdenken maar ook de waarden te verdedigen waarvoor zij stonden. Menselijke waardigheid, vrijheid en rechtvaardigheid. “Omdat wij nooit wennen aan haat, omdat wij samen wijken voor vrijheid.”

Opa Bakker
Achterachterkleinkind Aimée Bakker van Opa Bakker ging in op de geschiedenis van Opa Bakker. Hij was een gepensioneerd hoofdconducteur. Samen met Tante Cor hield men al onderduikers in een oud kippenhok. Voor de kippen was een nieuw hok getimmerd, dichter bij de woning. 

In een nacht werd er, nadat de Duitsers eerst zich in het adres hadden vergist, op de deur geklopt bij Opa Bakker en Tante Cor. Opa wist nergens van. De Duitsers deden het oude kippenhok open en verstoorden daar de dieren met hun licht. Bij het ontdekken van het tweede gebouwtje werd gevraagd wat daarin zat. Ook ‘kippen’, zo was het antwoord. De Duitsers gingen daarop weg.

Elders ondergebracht
Het was wel het sein dat de onderduikers elders moesten worden ondergebracht en zo ontstond geleidelijk aan Het Verscholen Dorps. Ieder jaar staat bij de familie Bakker het verscholen dorp en hun familiegeschiedenis centraal. Voor Aimée zelf inmiddels tien jaar. Een geschiedenis als medeoprichters van het dorp, hun moed en heldhaftigheid.

Best gek dat je iets kunt voelen voor iemand die je nooit in de ogen hebt kunnen kijken

Het dorp zelf werd  29 oktober 1944 bij toeval ontdekt. De meeste onderduikers wisten te ontkomen. Acht Joden verloren het leven en werden na de herdenking bij het Verscholen Dorp ook herdacht. Ook hier een persoonlijk verhaal dat veel indruk maakte naast het gebed voor de doden.

Aimée Bakker tijdens de herdenking

Opa Bakker werd bij toeval opgepakt terwijl ze naar iemand anders op zoek waren en gefusilleerd in Varsseveld. Een man die, zo gaf Aimée aan, vol energie en zich altijd behulpzaam opstelde. Niet streng maar wel de baas. Verdriet ook bij haar dat hij het einde van de oorlog niet heeft mogen zien na al zijn inzet. “Ik had hem anders gegund. Best gek dat je iets kunt voelen voor iemand die je nooit in de ogen hebt kunnen kijken.” Een man die altijd achter zijn missie heeft gestaan omdat hij voor een wereld vol vrede koos en niet voor angst en ongelijkheid.