Fietsen naar Verscholen Dorp in Vierhouten

Een leuk en leerzaam fietstochtje vanuit Nunspeet is een bezoek aan het Verscholen Dorp in Vierhouten, de gedenkstenen aan de Tongerenseweg en de expositie in Hotel De Vossenberg in Vierhouten. Het Verscholen Dorp herinnert aan een onderduikerskamp dat in de oorlogsjaren aan de Pas Opweg heel veel mensen herbergde.

Dick Baas

Vanuit Nunspeet is de fietsroute een keuze. Het meest simpele is het volgen van de Eperweg en de Pas Opweg. Maar het kan ook via de fietsknooppunten bereikt worden. Ook leuk en nieuw is om de fietstunnel bij het station te gebruiken.

Het Verscholen Dorp, het Geheime Dorp of het Pas Opkamp was van april 1943 tot 29 oktober 1944 een schuilplaats diep in de Soerelse bossen voor Joodse families, andere onderduikers en ook geallieerde piloten. Ze verbleven in negen hutten die er gebouwd werden. Die hutten zijn er niet meer, maar er zijn wel drie hutten nagebouwd. Die kunnen vrij bezocht worden. Een gedenksteen herinnert aan Opa Bakker en tante Cor die zich ingespannen hebben voor de zorg aan deze onderduikers. Het gedicht van Ida Vos met de titel ‘Stil’, aangebracht door de Stichting Muurgedichten Nunspeet, spreekt voor zich. Een andere steen herinnert aan Van Baumhauer, ook een van de initiatienemers voor het kamp. Bij toeval werd het kamp op 29 oktober 1944 door twee Landstormers ontdekt. Acht Joodse bewoners overleefden het niet.

Tongerenseweg

Terugfietsen naar de kruising Pas Opweg/Tongerenseweg en richting Vierhouten fietsen. Dichtbij de kruising staat een woning met de naam Pas Op. Die naam heeft niets te maken met het kamp, want die bestond al in de 17e eeuw, toen postkoetsen moesten ‘oppassen’  voor struikrovers. Aan deze weg staat een monument dat aan de slachtoffers herinnert. Op die plek werden zes van de acht slachtoffers vermoord, waaronder een zesjarige jongen.
Ieder jaar worden op deze plek op 4 mei de slachtoffers herdacht. Daarvoor is altijd een grote belangstelling en zijn familieleden van zes slachtoffers aanwezig. Van één echtpaar is geen familie meer. Van die (grote) familie heeft niemand de oorlog overleefd.

Verder fietsen naar Vierhouten naar hotel-restaurant De Vossenberg. Daar is een expositie, die een goed beeld geeft van alles wat er gebeurd is. 

Stichting Het Verscholen Dorp

Om die herinneringen levend te houden is de Stichting Het Verscholen Dorp opgericht. De website www.verscholendorpvierhouten.nl geeft heel veel informatie en laat het aangrijpende verhaal zien van de gebeurtenissen van de ontdekking op 29 oktober en de moord op 31 oktober 1944. De graven zijn nog aanwezig in Muiderberg, Almelo, Arnhem en het Ereveld in Loenen.

Na het bezoek aan de expositie terugfietsen via het Eibertjespad, een fietspad door de bossen tussen Vierhouten en Nunspeet. Het is genoemd naar Eibertje die in vroeger tijden met een mandje met eieren van Vierhouten naar de markt in Nunspeet liep.